Deze mysterieuze mensachtige zou lang geleden de lakens hebben gedeeld met moderne mensen.

Lang werd gedacht dat de ene soort mensachtige de andere opvolgde, zonder dat er echt contact tussen de soorten was. Maar daar zijn onderzoekers de laatste decennia wel op teruggekomen. “Ongeveer 80.000 jaar geleden vond de zogenoemde ‘Out of Africa’ plaats, waarbij een deel van de menselijke populatie – die reeds uit moderne mensen bestond – Afrika verliet en naar andere continenten migreerde,” vertelt onderzoeker Jaume Bertranpetit. “We weten dat moderne mensen zich vanaf dat moment op alle continenten – met uitzondering van Afrika – kruisten met Neanderthalers.” En in Oceanië en mogelijk ook in het zuidoosten van Azië zouden onze voorouders de lakens hebben gedeeld met Denisovamensen. Het bewijs daarvoor vinden we in het genoom van moderne mensen die vandaag de dag leven; daarin zijn nog altijd sporen van Neanderthalers en Denisovamensen te vinden.

Nog een mensachtige
Maar dat is niet het hele verhaal. Onderzoekers vermoeden al langer dat er nog een derde mensachtige is waarmee onze voorouders het gezellig maakten. Maar hard bewijs daarvoor ontbrak. In het blad Nature Communications komen onderzoekers nu met nieuwe argumenten voor het bestaan van die derde mensachtige en trekken ze voorzichtige conclusies over wie die mensachtige dan zou zijn geweest.

KI
De onderzoekers maakten tijdens hun studie gebruik van kunstmatige intelligentie, of nauwkeuriger gezegd een deep learning-algoritme. “Een algoritme dat de manier waarop het zenuwstelsel van zoogdieren werkt, imiteert,” legt onderzoeker Òscar Lao uit. Het algoritme maakt daarbij gebruik van “verschillende kunstmatige neuronen met hun eigen specialisatie, die leren om patronen te ontdekken in gegevens die relevant zijn voor het uitvoeren van een gegeven taak. Wij leerden het algoritme om op basis van genomen die middels honderdduizenden simulaties waren verkregen, de menselijke demografie te voorspellen. Elke keer wanneer je een simulatie uitvoert, reis je als het ware langs een mogelijk pad in de geschiedenis van de mens.” En wat het deep learning algoritme doet, is middels al die simulaties onthullen welke paden leiden naar de moderne mens zoals deze er nu uitziet. En volgens het algoritme kunnen we dan dus niet om het bestaan van nóg een mensachtige heen. Bovendien geeft het kunstmatig intelligente systeem meer inzicht in hoe die mensachtige er dan uit zou hebben gezien. Volgens de onderzoekers gaat het om een afstammeling van Neanderthalers en Denisovamensen. En die afstammeling zou tienduizenden jaren geleden met moderne mensen de lakens hebben gedeeld.

Kind van een Neanderthaler en Denisovamens
De door KI opgeworpen theorie lijkt te worden onderschreven door een studie die afgelopen zomer is gepubliceerd en waarin onderzoekers de ontdekking van het kind van een Neanderthaler en Denisovamens aankondigden. Het nieuwe onderzoek suggereert dat kruisingen tussen Neanderthalers en Denisovamensen veel vaker voorkwamen dan gedacht. En dat onze voorouders niet alleen zij-aan-zij met Neanderthalers en Denisovamensen leefden, maar ook ontmoetingen hadden met kinderen van Neanderthalers en Denisovamensen, waarop ook deze – in navolging van Neanderthalers en Denisovamensen hun sporen achterlieten in het genoom van moderne mensen.

Voor nu blijft het een theorie. Hard bewijs dat kruisingen van Neanderthalers en Denisovamensen veelvuldig voorkwamen en een bijdrage leverden aan het genoom van moderne mensen, ontbreekt. Maar de studie versterkt zeker het idee dat het beeld dat we op dit moment van onze evolutie hebben, nog niet compleet is en moedigt onderzoekers ongetwijfeld aan om te blijven zoeken naar de missende puzzelstukjes.