En ze kunnen binnen tien jaar weg zijn.

Als je aan gletsjers denkt, zullen je gedachten niet direct afdwalen naar de tropen. En toch zijn ook daar, nabij de evenaar, gletsjers te vinden. En wel op hoge bergtoppen, waar de temperatuur nog altijd laag genoeg is om ijs permanent in stand te kunnen houden.

Puncak Jaya
Eén van die bergtoppen is Puncak Jaya. De piek bevindt zich op Nieuw-Guinea en is zo’n 4884 meter hoog. En op de hellingen van deze berg vinden we nog een aantal gletsjers. Maar ze hebben het – net als alle andere gletsjers in de tropen – moeilijk, zo blijkt uit satellietbeelden die NASA deze maand heeft vrijgegeven. Hieronder zie je de gletsjers in november 1988.

Afbeelding: NASA Earth Observatory / Joshua Stevens, met behulp van Landsat data van het United States Geological Survey.

In 2009, dus zo’n 20 jaar later, waren een aantal van die gletsjers al verdwenen.

Afbeelding: NASA Earth Observatory / Jesse Allen & Robert Simmon, met behulp van Landsat data afkomstig van USGS.

En nu, bijna dertig jaar later, ziet hetzelfde gebied er zo uit.

Afbeelding: NASA Earth Observatory / Joshua Stevens, met behulp van Landsat data van USGS.

Eenzaam

De gletsjers van Puncak Jaya zijn tamelijk eenzaam: het dichtstbijzijnde permanente ijs bevindt zich op zo’n 4500 kilometer afstand, net buiten de tropen, in Japan. De dichtstbijzijnde in de tropen gelegen gletsjers bevinden zich zelfs 11.200 kilometer ver weg, in Kenia.

De gletsjers op de hellingen van Puncak Jaya zijn duidelijk aan het verdwijnen en sommige onderzoekers denken dat ze binnen tien jaar verleden tijd kunnen zijn. “Hoewel in het gebied nog steeds sneeuw valt, is het duidelijk niet genoeg om de resten van deze gletsjers in stand te houden,” aldus onderzoeker Christopher Shuman.

Beperkte impact
“De terugtrekking van gletsjers in de tropen gaat door; dit zijn de laatste gletsjers in de oostelijke tropen,” aldus Andrew Klein, die het gebied uitgebreid bestudeerde. “Gelukkig heeft het een beperkte impact, omdat de gletsjers vrij klein zijn en geen significante bron van water zijn.”

Zoals gezegd staat het verhaal van Puncak Jaya niet op zichzelf. Eigenlijk alle gletsjers in de tropen hebben het moeilijk: velen zijn in de laatste decennia de helft van hun ijs kwijtgeraakt. Onderzoekers verwachten dan ook dat veel tropische gletsjers binnen 100 jaar verdwenen zullen zijn. Maar in het geval van sommige gletsjers gaat het dus nog sneller. Stijgende temperaturen spelen hierin een grote rol. Maar ook veranderingen in de luchtvochtigheid en hoeveelheid neerslag kunnen van invloed zijn.