slapeloosheid

Slecht nieuws voor nachtbrakers, nachtouders en andere mensen die langdurig slaap tekort komen. Nieuw onderzoek toont aan dat een tekort aan slaap serieuzer is dan gedacht: het leidt tot verlies aan hersencellen en dus fysieke schade aan het brein.

Het is al langer bekend dat een tekort aan slaap ons cognitief functioneren aantast. Zo is het na een kort nachtje lastiger om u te concentreren of dingen te onthouden. Maar: over het algemeen namen onderzoekers altijd aan dat het herstel van een goede nachtrust doorgaans ook weer leidt tot het herstel van ons cognitieve vermogen. “Er zijn echter ook onderzoeken onder mensen die laten zien dat zelfs na drie dagen ‘bijslapen’ de concentratie en andere cognitieve aspecten niet normaliseren,” vertelt onderzoeker Sigrid Veasey. Het roept vragen op. Levert slaaptekort soms blijvende schade op aan het brein?

WIST U DAT…

Veasey en collega’s zochten het uit met behulp van muizen. Ze bestudeerden de muizen nadat deze op normale tijden sliepen en wanneer ze gedurende een korte of langere tijd te weinig sliepen. Uit het onderzoek blijkt dat muizen die langdurig te weinig sliepen, hersencellen kwijtraakten. Het ging om LC-hersencellen. Deze gaan over het SirT3-eiwit, een eiwit dat de neuronen onder meer beschermt tegen beschadigingen. Wanneer muizen gedurende korte tijd te weinig slapen, is het dit eiwit dat ervoor zorgt dat de stofwisseling daar niet onder lijdt. Maar wanneer muizen langere tijd wakker zijn, komt het eiwit niet in actie. Nadat de muizen enkele dagen het slaapritme van mensen die in ploegendiensten werken, volgden, nam de hoeveelheid SirT3 af. Net als de hersencellen zelf: de muizen raakten maar liefst 25 procent van hun LC-hersencellen kwijt.

“Dit is het eerste onderzoek dat laat zien dat een tekort aan slaap echt kan resulteren in een verlies van hersencellen,” benadrukt Veasey. Wat met name interessant is, is dat het onderzoek suggereert dat onze hersencellen gedurende een korte periode wel met minder slaap toe kunnen. Maar wanneer we langdurig te weinig slapen, wordt het anders. Mogelijk kunnen de beschadigingen die de onderzoekers nu bij langdurig wakker zijn, zagen onstaan worden tegengegaan door op de één of andere manier de hoeveelheid SirT3 op te krikken. “Als we aan kunnen tonen dat we de cellen zo kunnen beschermen, dan komen we in de richting van een veelbelovende behandeling voor de miljoenen mensen die in ploegendiensten werken.