lasmedulas

Wetenschappers hebben door laserstralen uit een vliegtuig te schieten een enorme ontdekking gedaan in Spanje. Ze troffen er – onder de vegetatie verborgen – zeker 2000 jaar oude Romeinse goudmijnen en door Romeinen aangelegde waterwerken aan.

De grootste bovengrondse goudmijn die het Romeinse Rijk bezat, vinden we in de Spaanse provincie León en draagt de naam Las Médulas (te zien op de afbeelding hierboven). Maar de zoektocht naar goud beperkte zich zeker niet tot deze mijn. Dat blijkt ook maar weer eens uit de ontdekking die de onderzoekers in dezelfde provincie deden. Ze stuitten er – in de Eria-vallei – op een heus netwerk van goudmijnen. En dat niet alleen: ze troffen ook door de Romeinen aangelegde waterwerken aan (waaronder kanalen, reservoirs en een omgeleide rivier) aan. Deze waterwegen moesten de mijnen van water voorzien.

LiDAR
De onderzoekers deden hun ontdekking niet door middel van opgravingen of andere methodes die we met archeologen associëren. Nee: ze ontdekten de mijnen vanuit de lucht, met behulp van lasers. Ze gebruikten het door NASA ontwikkelde Light Detection and Ranging (LiDAR) lasersysteem. NASA bedacht het systeem al in de jaren zestig met als doel het afnemende zeeijs in het Noordpoolgebied en de samenstelling van de oceanen te bestuderen. Maar in de jaren die volgden, toonden ook wetenschappers in heel andere vakgebieden – waaronder archeologie – interesse in de technologie.

Op basis van de door LiDAR gegenereerde gegevens (links) kunnen de onderzoekers de onder vegetatie schuilgaande goudmijnen en waterwerken op een kaart (rechts) aanwijzen.

Op basis van de door LiDAR gegenereerde gegevens (links) kunnen de onderzoekers de onder vegetatie schuilgaande goudmijnen en waterwerken op een kaart (rechts) aanwijzen.

Net als radar
De technologie is vergelijkbaar met radar, maar werkt niet met radiogolven, maar met laserpulsen. Die laserpulsen worden op het aardoppervlak afgevuurd en door datzelfde oppervlak gereflecteerd. De onderzoekers meten dan hoelang het duurt voor de laserpuls weer wordt opgevangen. Zo kunnen ze zich een beeld vormen van hoe het oppervlak er exact uitziet.

Geen half werk
In dit geval legden de lasers dus een netwerk van goudmijnen en waterwerken bloot. Volgens de onderzoekers laat de vondst zien dat de Romeinen een aanzienlijk groter gebied exploiteerden dan gedacht. En daarbij leverden ze zeker geen half werk af. “Nadat het goud uit oppervlaktesedimenten was verwijderd, gingen ze door totdat ze de gesteenten met daarin de goudhoudende kwartsaders daaronder bereikten,” vertelt onderzoeker Fernández Lozano. Ook de waterwerken zijn indrukwekkend. Vermoedelijk keken Romeinen die kunst af van de Egyptenaren die deze eeuwen daarvoor al gebruikten.