Voorlopig onderzoek sluit uit dat het lek een fabrieksfout is.

Dat heeft Dmitry Rozogin, directeur-generaal van de Russische ruimtevaartorganisatie Roscosmos, volgens Russische media bekend gemaakt. En daarop zwellen de geruchten dat het lek het resultaat is van een menselijke fout of zelfs sabotage, opnieuw aan.

Onderzoek is nog gaande
Reden genoeg voor NASA om met een korte verklaring te komen. “Deze conclusie (dat het lek geen fabrieksfout is, red.) wijst er niet per se op dat het gat met opzet of met kwade bedoelingen is gemaakt,” aldus de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie. “NASA en Roscosmos onderzoeken het incident samen om de oorzaak te achterhalen.” In het kader van dat onderzoek zal volgens NASA in november een ruimtewandeling plaatsvinden die erop gericht is om meer informatie te verzamelen.

Incident
Verder benadrukt NASA dat het ergens ook goed nieuws is dat het lek niet het resultaat is van een fabrieksfout. Het betekent namelijk dat het een geïsoleerd probleem is en de andere Sojoez-ruimtevaartuigen met een gerust hart kunnen worden ingezet. Dat laatste is belangrijk: de Sojoez is op dit moment het enige ruimtevaartuig waarmee astronauten van en naar het ISS kunnen worden vervoerd. Voorraden worden al regelmatig door commerciële partijen – zoals SpaceX – naar het ISS gebracht, maar de eerste bemande missies door ruimtevaartbedrijven laten nog even op zich wachten.

Hoe zat het ook alweer?
Het lek dat de gemoederen ondertussen zo bezig blijft houden, ontstond eind augustus in het bovenste deel van een aan het ISS gekoppelde Sojoez. Hoewel het ging om een gaatje van slechts 2 millimeter, leidde het lek kortstondig tot een plotselinge daling van de luchtdruk aan boord. De astronauten zijn geen moment in gevaar geweest en hebben het lek gelukkig snel kunnen dichten. In eerste instantie werd het lek toegeschreven aan een stukje ruimtepuin. Maar afgaand op door NASA vrijgegeven foto’s van het 2 millimeter grote gaatje concludeerden sommigen dat het van binnenuit moest zijn gemaakt en dus onmogelijk het resultaat van een micro-meteoroïde kon zijn geweest. Dat NASA de foto’s daarop snel offline haalde, zwengelde de geruchtenmolen nog verder aan. En al spoedig ging het verhaal dat het lek mensenwerk was: sabotage van een astronaut met heimwee of misschien simpelweg een ongelukje? De Russische ruimtevaartorganisatie leek er ook steeds meer van overtuigd te zijn dat het gat mensenwerk was en ventileerde die mening – opnieuw via Rogozin – ook. Reden genoeg voor NASA om Rogozin op het matje te roepen. En half september kwamen Roscosmos en NASA met een gezamenlijke verklaring waarin ze stelden geen uitspraken over de oorzaak van het lek te doen tot het onderzoek was afgerond.

Maar de Russen hebben nu dus toch laten weten dat het lek in ieder geval niet het resultaat is van een fabrieksfout. Hoe het dan wel precies is ontstaan? Daarover wordt pas op zijn vroegst in november duidelijkheid verwacht.