Een kolonie starten op Mars is geen leuk, vrijblijvend onderzoeksprojectje. Het gaat ooit gewoon gebeuren. Maar is het op korte termijn ook echt al haalbaar?

Veel mensen zijn ervan overtuigd dat onze soort uiteindelijk deze planeet in gaat ruilen voor een andere planeet, waarschijnlijk Mars. Op de vraag waarom we de aarde achter ons zouden laten, klinkt dan vaak het argument van ‘totale vernietiging’. We maken onze planeet kapot, putten deze uit en zullen uiteindelijk genoodzaakt zijn om elders onze tenten op te slaan. Maar als we de gerenommeerde journalist Stephen L. Petranek moeten geloven zal dat niet het voornaamste argument zijn om de aarde achter te laten. Nee, de voornaamste reden is geld. “We zullen gaan om dezelfde reden als Spanjaarden die naar de Nieuwe Wereld trokken en boeren die naar Sutter’s Mill in Californië gingen: om rijk te worden,” zo schrijft hij in zijn fascinerende boekje ‘Hoe we zullen leven op Mars‘. “Sommigen zullen geld verdienen door anderen erheen te brengen.” Anderen zullen het waarschijnlijk als een uitvalsbasis gebruiken voor verdere verkenning en exploitatie van planetoïden. “In de planetoïdengordel tussen Mars en Jupiter bevinden zich delfstoffen ter waarde van 100 miljard dollar voor elke huidige aardbewoner.”

Met z’n tienduizenden naar Mars
Reden genoeg om naar de rode planeet te vertrekken, zou je zo denken. Maar is het starten van een kolonie op Mars wel haalbaar? Al heel wat knappe koppen hebben zich over dat vraagstuk gebogen. Elon Musk bijvoorbeeld. Oprichter van SpaceX en gespecialiseerd in het doen van het onmogelijke (bijvoorbeeld in krap tien jaar tijd een ruimteschip ontwikkelen en naar het ISS sturen). Hij ziet het werkelijk al voor zich: een kolonie op Mars. Het vervoerssysteem dat de eerste mensen daar moet brengen, zou voor 2030 klaar moeten zijn. En tussen 2030 en 2050 kunnen dan tien expedities worden georganiseerd en tienduizenden mensen op de rode planeet worden afgezet. Uiteindelijk ziet Musk zelfs een zwerm ruimtevaartuigen voor zich die in één klap 80.000 mensen op Mars afzetten. En dat om de twee jaar. Voor je het weet, is Mars een planeet met een niet gering aantal bewoners.

Een goeie manier om af te rekenen met de schadelijke straling aan het oppervlak van Mars: de Marsbasis onder de grond aanleggen! Afbeelding: NASA.

Een goeie manier om af te rekenen met de schadelijke straling aan het oppervlak van Mars: de Marsbasis onder de grond aanleggen! Afbeelding: NASA.

Hindernissen
Klinkt geweldig, maar natuurlijk zijn er struikelblokken. Hoe komen we daar aan water? Aan zuurstof? Aan voedsel? En hoe beschermen we ons tegen de gevaarlijke straling die – Mars heeft maar een dunne atmosfeer – het oppervlak bereikt? Dat zijn allemaal hindernissen. Maar wel hindernissen die – met de technologie van vandaag de dag – de komende tijd weggenomen kunnen worden. En mocht één van die hindernissen te hoog zijn, dan kunnen we in het uiterste geval nog overwegen niet Mars aan de mens, maar de mens aan Mars aan te passen, zo oppert Petranek. Wat sleutelen aan de genen van astronauten om te zorgen dat ze beter bestand zijn tegen straling of uit de voeten kunnen met een atmosfeer die grotendeels uit CO2 bestaat. Ingrijpend, maar volgens Petranek moeten we “die krachten aangrijpen om ons voortbestaan veilig te stellen”.

Ruimtevaartuig Dragon - eigendom van SpaceX - op Mars. Een artistieke impressie van de hand van Kevin Gill (via Wikimedia Commons).

Ruimtevaartuig Dragon – eigendom van SpaceX – op Mars. Een artistieke impressie van de hand van Kevin Gill (via Wikimedia Commons).

Geld
Als we Musk moeten geloven, zijn de eerder genoemde hindernissen – gebrek aan zuurstof, beschikbaarheid van water, straling, noem maar op – niet eens de grootste struikelblokken. Het allergrootste struikelblok is geld. Want naar Mars vliegen, is zeker niet goedkoop. Musk schat dat zijn bedrijf SpaceX voorzichtig winst kan gaan maken op het aanbieden van een enkeltje Mars als een kaartje 500.000 euro kost. Een flink bedrag, maar Musk twijfelt er niet aan dat er genoeg mensen zijn die dat willen en kunnen neertellen. Hij benadrukt nog maar eens dat het om enkeltjes gaat: mensen kunnen dus rustig hun hele hebben en houden op aarde verkopen en vervolgens zo’n enkeltje aanschaffen. Het zijn van die dingen die mensen in hun midlife-crisis zomaar in hun hoofd kunnen halen. En als 1 op de 10.000 of 1 op de 100.000 aardbewoners dat doet, dan wordt het toch een lucratieve handel. Het financieren van zo’n kolonie op Mars is dus lastig, maar niet onmogelijk, zolang er maar genoeg animo is. En animo om voorgoed naar de rode planeet te gaan, is er, zo bleek in 2013. Meer dan 165.000 mensen meldden zich aan bij Mars One, een organisatie die mensen in 2025 op Mars wil zetten (maar volgens Petranek nog altijd de financiering daarvoor niet rond heeft).

Deze artistieke impressie laat zien hoe Mars One zo'n kolonie op Mars voor zich ziet. Afbeelding: Mars One.

Deze artistieke impressie laat zien hoe Mars One zo’n kolonie op Mars voor zich ziet. Afbeelding: Mars One.

Terug naar de hoofdvraag: mogen we op korte termijn verwachten dat mensen op Mars gaan wonen? Petranek kan niet duidelijker zijn. “Binnen 20 jaar wonen er mensen op Mars.” Hij stelt daarbij zijn vertrouwen met name op Musk. De beste man heeft concrete plannen die weliswaar grootser zijn dan die van elke andere ruimtevaartorganisatie, maar tegelijkertijd ook aardig doordacht zijn. Bovendien moeten we niet vergeten dat Musk wel vaker grootse ideeën op indrukwekkende wijze (en snel!) werkelijkheid liet worden. Het beste voorbeeld is misschien wel zijn Tesla dat lacherig werd ontvangen, maar hard bezig is de elektrische autobranche te veroveren. Maar of het nu Musk wordt. Of Mars One. Of NASA. Naar Mars gaan we. En waarschijnlijk veel sneller dan je denkt.

hoe we zullen leven op MarsHoe we zullen leven op Mars (****)
Kort maar bondig stipt Petranek alle hindernissen en uitdagingen die we onderweg naar een kolonie op Mars kunnen tegenkomen, aan. Maar dat niet alleen: hij legt ook op nuchtere wijze uit dat geen van die hindernissen ons werkelijk tegen zullen kunnen houden. Mars, we komen eraan! Petranek is erin geslaagd op een prettig leesbare en laagdrempelige manier de toch wel vrij ingewikkelde weg naar Mars te schetsen en van commentaar te voorzien. En dat allemaal zoals gezegd kort en bondig. Hoe we zullen leven op Mars is namelijk een TED-boekje: bedoeld om in een dagdeel te verslinden. Het is lastig voor te stellen dat je na een middagje van de hoed en de rand weet als het gaat om het koloniseren van Mars, maar het kan echt, zo bewijst Petranek.