zonlicht

Zelfs het brein van mensen die blind zijn, reageert op licht. Dat hebben wetenschappers ontdekt. Het onderzoek wijst erop dat het brein van blinde mensen nog steeds licht kan detecteren. Niet via de kegeltjes en staafjes in het netvlies, maar via een nieuwe fotoreceptor in het oog.

Een eerder onderzoek – met slechts één blinde proefpersoon – wees er al op dat mensen ook al zijn ze blind toch (onbewust) licht kunnen waarnemen. Om te achterhalen of die resultaten wel klopten, zetten onderzoekers van de universiteit van Montreal een studie met drie blinde proefpersonen op. Ze zetten de proefpersonen in een kamer waarin een blauw licht zo af en toe aan en dan weer uit ging. De proefpersonen moesten aangeven wanneer het licht aan was. “We ontdekten dat de proefpersonen zich onbewust toch bewust waren van het licht,” vertelt onderzoeker Gilles Vandewalle. “Ze waren in staat om vaker dan wanneer men gokt correct vast te stellen dat het licht aan was.”

Fotoreceptoren
Maar hoe kunnen blinden nu licht waarnemen? De onderzoekers denken dat ze daarvoor speciale fotoreceptoren in het netvlies gebruiken. Deze zouden zelfs wanneer andere cellen in het netvlies geen beelden meer ontvangen of verwerken, nog in staat zijn om licht op te vangen.

WIST U DAT…

Hersenactiviteit
De onderzoekers keken ook wat het licht met de hersenactiviteit deed. Ze scanden de hersenen van de proefpersonen terwijl deze verschillende geluiden hoorden en moesten aangeven of ze bepaalde geluiden al eerder hadden gehoord. Tijdens het experiment werden de proefpersonen soms aan blauw licht blootgesteld. En dat had onmiddellijk invloed op hun hersenactiviteit. “Minder dan een minuut blootgesteld worden aan blauw licht activeerde delen van het brein die belangrijk zijn voor het uitvoeren van de taak (met de geluiden, red.),” vertelt Vandewalle. “Deze delen van het brein zijn betrokken bij alertheid en het controleren van de cognitie en zijn cruciale onderdelen van het defaultnetwerk.” Dit netwerk is vooral actief wanneer we niet actief bezig zijn. Onderzoekers denken dat het netwerk ervoor zorgt dat er een minimale hoeveelheid energie voorhanden blijft voor het in de gaten houden van de omgeving. “Als ons begrip van het defaultnetwerk klopt, wijzen onze resultaten op de intrigerende mogelijkheid dat licht heel belangrijk is als we onze aandacht op iets gericht willen houden,” stellen de onderzoekers. “Deze theorie kan verklaren waarom het brein beter presteert als er licht is.”

“We waren heel verrast toen we ontdekten dat het brein van drie compleet blinde proefpersonen nog steeds significant op licht reageert,” vertelt onderzoeker Steven Lockley. “Licht stelt ons niet alleen in staat om te zien, het vertelt het brein ook of het dag of nacht is en dat zorgt er weer voor dat onze fysiologie, stofwisseling en gedrag synchroon loopt met de tijd in onze omgeving. ” Julie Carrier voegt toe: “Voor soorten met een dag- en nachtritme, zoals wij mensen, stimuleert licht hersenactiviteit die bij de dag hoort: het verbetert onze alertheid en stemming en onze prestaties tijdens vele cognitieve taken.”