Genetisch onderzoek levert waardevolle inzichten op in zijn strijd tegen veroudering én kanker.

Wetenschappers hebben zich gebogen over het genoom van de wereldberoemde reuzenschildpad Lonesome George (zie kader), die op het Galapagoseiland Pinta leefde. Ook bestudeerden ze het genoom van een reuzenschildpad afkomstig van het eiland Aldabra (de Seychellen). De genomen van de reuzenschildpadden werden vervolgens vergeleken met dat van mensen. En het levert waardevolle informatie op, zo is in het blad Nature Ecology & Evolution te lezen.

Over Lonesome George
Lonesome George werd in 1971 ontdekt en bleek de laatste van zijn soort (Chelonoidis abingdonii) te zijn. De schildpad leefde na zijn ontdekking nog veertig jaar in gevangenschap. Pogingen om de reuzenschildpad aan vrouwtjes van verwante soorten te koppelen, waren succesvol. Maar nooit mondde het uit in de geboorte van gezonde reuzenschildpadjes. Lonesome George stierf in 2012.

Het nieuwe onderzoek geeft meer inzicht in hoe de reuzenschildpadden – die wel 200 jaar oud kunnen worden – zo’n hoge leeftijd kunnen bereiken en kanker weten te voorkomen. “Reuzenschildpadden behoren tot de langst levende dieren en moeten daarom wel mechanismen hebben ontwikkeld die hun kans op het ontwikkelen van kanker verkleint,” aldus onderzoeker Luciano Beheregaray. “Daarom zijn het ook uitstekende modellen voor het bestuderen van een lange levensduur en ouderdomsziekten.”

Ouderdom
Beheregaray en collega’s bogen zich over meer dan 3000 genen waarvan vermoed werd dat ze een rol speelden in het verouderingsproces en bij het ontwikkelen van kanker. Ze stuitten in het genoom van de reuzenschildpadden op verschillende genetische varianten die mogelijk van invloed zijn op zes van de negen tekenen van ouderdom. Geen van deze genvarianten is tot op heden met het verouderingsproces in verband gebracht. Onderzoekers verwachten dankzij dit onderzoek dan ook beter te gaan begrijpen hoe reuzenschildpadden zo’n hoge leeftijd kunnen bereiken.

Kanker
Daarnaast ontdekten de onderzoekers dat reuzenschildpadden verschillende genen bezitten die tumoren onderdrukken. Ook werden er mutaties aangetroffen in twee genen waarvan reeds bekend is dat ze normaliter bijdragen aan de ontwikkeling van kanker. Vervolgonderzoek moet uitwijzen hoe groot de rol van deze genen is en of ze daadwerkelijk kunnen verklaren hoe reuzenschildpadden aan de greep van kanker ontkomen.

Het onderzoek biedt mogelijk ook aanknopingspunten voor het herstellen van de reuzenschildpadpopulaties. Voor Lonesome George komen de nieuwe inzichten te laat, maar wellicht dat andere soorten er nog bij gebaat zijn.