Remko Delfgaauw maakt de mooiste schilderijen in het graan. In 2009 maakte hij zelfs ‘s werelds grootste graancirkel: project Atlas.

Dat graancirkels door mensen, en niet door buitenaardse wezens worden gemaakt, bewijst Delfgaauw (46) maar weer eens. Hij was de eerste die er eerlijk voor uitkwam dat de creaties door mensen zelf werden gemaakt. Hoewel hij daar als kind nog aan twijfelde. “Vroeger had ik al een fascinatie voor vliegende schotels. Ik hield er destijds op school een spreekbeurt over. Graancirkels waren toen veel in het nieuws, ze doken vooral in Engeland op en iedereen dacht toen nog dat ze door aliens werden gemaakt,” vertelt Delfgaauw aan Scientias.nl. Als hij op latere leeftijd naar Zeeland verhuist, begint het te kriebelen. “Ik bevond mij tussen de graanvelden en het leek mij toch wel heel erg gaaf om er zelf eentje te maken.” En dus ging hij aan de slag met vijf vrienden en maakte zijn eerste graancirkel: ‘De gulden tunnel’.

De eerste graancirkel van Delfgaauw: 'De gulden tunnel'. Bron: XL D-SIGN

Mensenwerk
De mannen wilden het meteen ambitieus aanpakken, hun graancirkel moest de grootste van Nederland worden. “De voorbereidingen namen maanden in beslag, we wisten niet precies hoe we het moesten aanpakken.” Na het vinden van een boer die toestemming wilde geven voor hun wilde plan, gebeurde het in 1997: de grootste graancirkel die destijds ooit in Nederland was aangelegd, was een feit. “Het werd een enorme mediahype, er kwamen veel mensen en media op af, maar ook onderzoekers zoals Eltjo Haselhoff, de bekendste Nederlandse graancirkel onderzoeker van dat moment. Vooraf hadden wij al het plan om na het maken van de cirkel naar buiten te brengen dat het mensenwerk was. Maar eerst wilden we nog even de goedgelovigheid testen. Want destijds geloofde ook de wetenschap dat buitenaardse wezens de graancirkels maakten. Zij hadden geen hard bewijs voor het tegendeel en konden het maar niet verklaren.”

Teamwork
Het maken van een graancirkel is echt teamwork. Iets wat het volgens Delfgaauw ook zo leuk maakt. “Je gaat ‘s nachts met een grote groep mensen het veld in, werkt de hele nacht hard door en iedereen komt er altijd moe maar voldaan uit. En als zij achteraf de luchtfoto zien, zijn zij alleen nog maar enthousiaster.” Voor ‘Atlas’, ‘s werelds grootste graancirkel ooit, ging Delfgaauw met vijftig man het veld in. Het is een hele klus om iedereen op de juiste plek te krijgen zodat zij de juiste stukken graan platslaan. “Graan dat eenmaal plat is, komt niet meer omhoog,” vertelt hij. Om alles goed te laten verlopen, werd de groep in zes teams verdeeld, elk met een teamleider. Erg belangrijk is de teamgeest: “Zo was er een team dat om vier uur compleet uitgeput was en nauwelijks meer verder kon, een ander team is toen gaan helpen. De één is nu eenmaal wat sterker dan de ander.” Om mee te helpen aan het maken van een graancirkel hoeft u geen expert te zijn. “Het zijn vaak mensen uit mijn privé-sfeer die graag eens mee willen doen of collega’s van mijn werk. Hoewel het niet verstandig is om het werk te doen als je slechte benen of een slechte conditie hebt, hoef je ook geen sporter te zijn.”

Graancirkel 'Atlas', de grootste van de wereld. Het stipje op de borst zijn de drie initiatiefnemers van de cirkel. Het geeft een goed beeld van hoe groot de graancirkel is. Bron: XL D-SIGN

Sporen
Volgens Delfgaauw is het maken van een graancirkel veel eenvoudiger dan u misschien denkt. De truc zit hem in een perfecte voorbereiding. “Het maken zelf is in een paar uurtjes gedaan, ook de allergrootste graancirkels. Je hebt dan alleen meer man nodig. Hoe ingewikkeld een figuur ook is, het lukt altijd. Ook al is het soms best spannend om de graancirkel voor zonsopkomst af te hebben.” Daarnaast zijn er tegenwoordig hulpmiddelen. “Vroeger moest je de coördinaten zelf berekenen maar dat kan nu met GPS-apparatuur. Toch gebruikt Delfgaauw niet altijd de moderne apparatuur. “Voor het landschap kunstfestival in Duitsland moest er een graancirkel gemaakt worden met alleen middeleeuwse technieken. Dan zul je zelf met touwen en driehoeksmetingen de coördinaten vast moeten leggen.” Dat hij sporen achter laat, daar is Delfgaauw niet bang voor. “Voordat het graan wordt gezaaid rijdt de boer nog door het veld. Hierbij laat de tractor brede strepen achter waar je doorheen kunt lopen tijdens het maken van een cirkel. Op deze manier blijven er geen sporen achter.” De boer die Delfgaauw toestemming geeft om zijn graan plat te walsen ondervindt geen hinder. “Graan dat plat is kan nog steeds worden geoogst. Maar soms spreken we een vergoeding af, als de oogst toch mislukt of voor overlast van de media.”

Toekomst
Delfgaauw denkt niet dat mensen genoeg hebben van graancirkels nu bekend is dat het mensenwerk is. “Mensen blijven het mooi vinden, het spreekt tot de verbeelding. Het blijft knap dat mensen dit in het donker kunnen maken.” Voor de toekomst heeft hij nog genoeg ‘schilderijen’ in zijn hoofd. “Ik wil nog een grote drakenkop maken die je bijna kan horen brullen. Dit wil ik graag doen met mensen die wel een oppepper kunnen gebruiken, want er is veel saamhorigheid bij het maken van een graancirkel.” Voor sommigen die Delfgaauw hielpen met één van zijn projecten, was het zelfs een levensveranderende ervaring. “Eén verslaafde jongen raakte zo geïnspireerd dat hij een afkickkliniek opzocht. Later is hij een opleiding gaan volgen en nu werkt hij als sociaal pedagogisch verpleegkundige.” De graancirkel die Delfgaauw altijd zal bijblijven is ‘Zon’. “Deze maakte ik in opdracht van internetprovider ZON maar het jaar daarvoor was mijn dochter geboren. Haar naam is ook Zon: het was dus heel erg mooi om haar naam in het graan te zien. In haar kamer hangt nu een foto van de cirkel”.

Via zijn bedrijf XL D-SIGN maakt Delfgaauw de mooiste graancirkels. Een cirkel voor Quest genaamd ‘Alien Sex’, het logo van Editie NL, ‘De droom driehoek’ en ‘Project female’, ze zien er allemaal indrukwekkend uit vanaf de lucht. Het is een hobby waar hij niet snel mee zal stoppen. “Ik vind het heerlijk om een hele nacht aan te poten in het graan en het uiteindelijke resultaat geeft veel voldoening.”