Het maanoppervlak heeft heel recent nog gerekt en gestrekt. Dat blijkt uit nieuwe beelden van de maanorbiter LRO.

Op de beelden die de orbiter maakte, zijn smalle geulen te zien. De geulen zijn aanzienlijk langer dan breed. Dat zou erop wijzen dat de maankorst op deze plaatsen uit elkaar wordt getrokken. Zo ontstaan valleien die de onderzoekers ‘graben’ noemen. De korst rekt zich als het ware uit, waardoor scheuren ontstaan. Tussen die scheuren verzakt de grond (zie hieronder).

Het ontstaan van de geulen op de maan. Afbeelding: Arizona State University / Smithsonian Institution.

Krimp
En dat is opvallend. In 2010 bleek uit onderzoek dat de kern van de maan afkoelt, waardoor de maan krimpt. De korst wordt samengedrukt en vormt bergen. De LRO heeft nu echter ook graben ontdekt. “De graben vertellen ons dat de krachten die leiden tot het krimpen van de maan op sommige plaatsen worden overstemd door krachten die (de maankorst, red.) uit elkaar trekken,” vertelt onderzoeker Thomas Watters. Dat betekent dat de kracht van de krimpende maan niet zo groot is, want anders zouden de graben nooit zijn ontstaan.

Graben. Foto: NASA / Goddard / Arizona State University / Smithsonian Institution.

Geologisch actief
Maar de graben wijzen er ook op dat de maan nog relatief recent geologisch actief was. Want de graben zijn immers het resultaat van geologische activiteit. Volgens de onderzoekers is de jongste activiteit zo’n vijftig miljoen jaar oud. En dat is relatief jong: de maan is 4,5 miljard jaar oud.

De onderzoekers hopen in de toekomst een nog beter beeld te krijgen van de graben. Hopelijk kunnen ze dan ook nauwkeuriger vaststellen hoe oud deze zijn. LRO – de maanorbiter die ook deze ontdekking deed – heeft tot op heden slechts de helft van het maanoppervlak in hoge resolutie vereeuwigd. De onderzoekers hopen ook op de andere helft nog genoeg nieuwe ontdekkingen te doen.