ladee

Al enige tijd vermoeden onderzoekers dat neon in de atmosfeer van de maan aanwezig is, maar nu is het voor het eerst bewezen.

NASA’s Lunar Atmosphere and Dust Environment Explorer (LADEE) ontdekte het element in de atmosfeer van onze natuurlijke satelliet. “De aanwezigheid van neon in de exosfeer van de maan is iets waar we sinds de Apollo-missies over gespeculeerd hebben,” vertelt onderzoeker Mehdi Benna. “We zijn heel blij dat we nu niet alleen eindelijk het bestaan ervan kunnen bevestigen, maar ook kunnen aantonen dat het vrij overvloedig voorkomt.”

Exosfeer
Wij kennen neon voornamelijk als een gas dat gebruikt wordt in reclameverlichting. In de atmosfeer van de maan bevindt zich echter niet genoeg neon om de maan ook daadwerkelijk zichtbaar te laten gloeien. Dat komt omdat de atmosfeer van de maan vrij dun is. De atmosfeer is zelfs zo dun dat deze aangeduid wordt als een exosfeer: een zeer dunne atmosfeer waarin atomen zelden met elkaar in botsing komen. Het grootste deel van de exosfeer van de maan is afkomstig van de zonnewind. Die zonnewind bestaat voornamelijk uit waterstof en helium, maar er zijn (in kleine hoeveelheden) ook andere elementen in te vinden, waaronder neon. Al deze elementen slaan op de maan, maar alleen helium, neon en argon zijn in staat om weer terug te keren naar de ruimte: de rest van de elementen blijft voor eeuwig op het oppervlak van de maan ‘plakken’.

WIST JE DAT…
…er onlangs fantastische foto’s gemaakt werden van de maan die voor de aarde schuift?

Neon, helium en argon
LADEE heeft nu aangetoond dat de exosfeer van de maan voornamelijk bestaat uit helium, argon en neon. De relatieve hoeveelheid waarmee deze stoffen in de atmosfeer van de maan voorkomen, verandert door de dag heen. Zo piekt de hoeveelheid argon rond zonsopgang, terwijl de hoeveelheid neon piekt om 4.00 uur ’s nachts en helium om een uur na middernacht (lokale tijd). Verder blijkt dat niet alle helium in de atmosfeer van de maan afkomstig is van de zon. “Zo’n 20 procent van de helium komt van de maan zelf, waarschijnlijk door het verval van radioactief thorium en uranium dat ook aangetroffen wordt in gesteenten op de maan.”

Wetenschappers willen graag meer te weten komen over de exosfeer van de maan. Exosferen zijn namelijk de meest voorkomende atmosferen in ons zonnestelsel (een dikke atmosfeer zoals we die rond de aarde aantreffen, is zeldzaam). Als het om onderzoek naar de exosfeer gaat, is haast geboden. “Het is belangrijk om meer over de exosfeer van de maan te leren alvorens wij deze veranderen,” stelt Benna. Omdat de atmosfeer van de maan zo dun is, kan uitstoot van raketten en ruimtevaartuigen de samenstelling van de atmosfeer gemakkelijk veranderen.