Na de harpoen, vangnetten en robotarmen komen onderzoekers met een nieuwe methode om ruimteafval te verwijderen.

De afgelopen jaren hebben we heel wat satellieten de ruimte in gestuurd. Veel van die satellieten zijn nog altijd actief. Maar er zijn ook exemplaren bij die niet langer werkzaam zijn. En juist die exemplaren moeten we eigenlijk goed in de gaten houden. Ze zweven namelijk vaak stuurloos rond en kunnen dan in botsing komen met andere (werkzame) satellieten. De kans bestaat dat zo’n werkzame satelliet daarop ook de geest geeft. Bovendien kunnen tijdens zo’n botsing veel kleinere stukjes ruimtepuin ontstaan die stuk voor stuk weer een gevaar vormen voor andere satellieten en het internationale ruimtestation.

Een sonde die een magnetisch veld genereert, nadert een dode satelliet. Afbeelding: Philippe Ogaki.

Opruimen
Eigenlijk zouden we de satellieten die we niet meer gebruiken dan ook netjes op moeten ruimen. Maar ja, dat is nog niet zo eenvoudig. Ze zijn groot, zwaar en tuimelen ongecontroleerd door de ruimte. Zie die maar eens te vangen! De afgelopen jaren hebben onderzoekers verschillende ideeën geopperd: zo is al voorgesteld om ze met behulp van vangnetten, robotarmen en harpoenen uit de lucht te halen. Maar een Franse onderzoeker komt nu met een heel ander idee.

Magneetkracht
“Als je een satelliet hebt die je uit een baan rondom de aarde wilt halen, kun je maar beter op veilige afstand blijven,” legt Emilien Fabacher uit. Volgens hem is het beter om geen direct contact met de dode satelliet te maken en zo te voorkomen dat deze satelliet of de sonde die ingezet wordt om de satelliet af te voeren, beschadigd raakt. “Dus het idee dat ik nu onderzoek is het toepassen van magneetkracht om satellieten of aan te trekken of weg te duwen en zo de baan ervan te wijzigen of de satelliet helemaal uit zijn baan te duwen.”

Bruikbaar
Het enige wat we daarvoor moeten ontwikkelen, is een ruimtesonde die een krachtig magnetisch veld kan genereren. Het is niet nodig om de satellieten die deze sonde moet aantrekken of afstoten, aan te passen. Vrijwel elke satelliet die in een lage baan om de aarde cirkelt, bezit namelijk al elektromagneten. Deze worden ingezet om de satellieten – aan de hand van het aardmagnetisch veld – te oriënteren. Diezelfde magneten kunnen gebruikt worden om de satellieten bij te sturen, stelt Fabacher.

De magneetkracht die Fabacher in wil zetten om ruimteafval op te ruimen, kan nog meer doeleinden dienen. Zo kunnen magneten wellicht ingezet worden om satellieten in formatie te laten vliegen. Magneetkracht kan voorkomen dat de satellieten naar elkaar toe of van elkaar vandaan bewegen. En wanneer we erin slagen om een satellieten continu dezelfde afstand tot elkaar te laten behouden, kunnen zij samen dienst doen als een gigantische telescoop. Zo’n zwerm satellieten zou vervolgens ingezet kunnen worden om andere planeten te bestuderen.