magnetar

Wetenschappers hebben in de buurt van het zwarte gat in het hart van onze Melkweg een magnetar ontdekt die zich niet aan de regels houdt. De magnetar gedraagt zich heel anders dan verwacht.

Magnetars zijn in feite heel zeldzame neutronensterren: de supercompacte restanten van ontplofte zware sterren. Een neutronenster roteert snel, heeft een sterk magnetisch veld en een diameter van zo’n 20 kilometer, maar een massa groter dan de zon. Magnetars zijn jonge neutronensterren, met een uitzonderlijk krachtig magnetisch veld. Ze zijn vrij zeldzaam: tot op heden zijn er nog maar enkele tientallen van ontdekt.

Bij het zwarte gat
De magnetar die de onderzoekers nu bestudeerden, draagt de naam SGR J1745-2900. Deze magnetar werd zo’n twee jaar geleden ontdekt en staat dicht bij het zwarte gat in onze Melkweg: de afstand tussen de twee bedraagt slechts een paar biljoen kilometer. Naar schatting doet de magnetar er 1000 jaar over om een rondje rond het zwarte gat te voltooien.

Heel anders
De afgelopen anderhalf jaar hebben onderzoekers deze magnetar met Chandra en XMM Newton bestudeerd. En uit dat onderzoek blijkt dat de magnetar zich niet aan de regels houdt. SGR J1745-2900 doet niet wat modellen voorspellen en gedraagt zich ook heel anders dan andere magnetars. Zo blijkt de hoeveelheid röntgenstraling van deze magnetar nabij het zwarte gat in het hart van onze Melkweg minder snel af te nemen dan bij andere magnetars. Ook is het oppervlak van de magnetar heter dan onderzoekers verwacht hadden.

Hoe kan dat? Het ligt waarschijnlijk niet aan het zwarte gat, zo benadrukken de onderzoekers. De afstand tussen de magnetar en het zwarte gat is daarvoor toch nog net iets te groot. En ook ster-bevingen kunnen de waarnemingen niet helemaal verklaren. Mogelijk ligt het aan gedraaide bundels geladen deeltjes die het oppervlak van SGR J1745-2900 bestoken en een steentje bijdragen aan de verhitting van de magnetar. Meer onderzoek moet duidelijk maken of die verklaring klopt.