mug

Nieuw onderzoek toont aan dat malariamuggen niet alleen op de geur van mensen afkomen. Ze gebruiken tevens de ademhaling van mensen om vast te stellen dat hun slachtoffers daadwerkelijk aanwezig zijn.

Om eitjes te kunnen leggen, hebben vrouwelijke muggen van de soort Anopheles gambiae stofjes nodig die ze uit het bloed van onder meer mensen kunnen halen. Maar hoe sporen die muggen mensen op? Uit eerder onderzoek is al gebleken dat muggen de geur van mensen kunnen oppikken. Het zette een aantal onderzoekers van de University of California (Riverside) aan het denken. Want zou de menselijke geur werkelijk het enige zijn wat de muggen aanzet tot aanvallen? Ze konden het zich niet voorstellen. De muggen leven immers dichtbij mensen in de buurt en worden dus continu door de geur van mensen omringd. Het is dan ook niet aannemelijk dat die geur het enige is wat de muggen op een mogelijke voedingsplaats wijst.

Koolstofdioxide
En het vermoeden van de onderzoekers blijkt te kloppen, zo meldt het blad Journal of Chemical Ecology. Vrouwelijke malariamuggen blijken heel zwak te reageren op de geur van menselijke huid alleen. Ze besloten veel vaker op de huid van mensen te landen wanneer ze die geur in combinatie met een verhoogd koolstofdioxideniveau opmerkten. Zelfs wanneer de hoeveelheid koolstofdioxide maar ietsje hoger lag dan wanneer mensen niet aanwezig waren, was dat voor muggen al voldoende om tot aanval over te gaan.

Inefficiënt
“Sterk reageren op de geur van menselijke huid alleen wanneer je in een gebouw gevuld met die geur zit, is heel inefficiënt,” stelt onderzoeker Ring Cardé. “We weten al dat muggen gemakkelijk tegen de wind in, in de richting van de geur van mensen vliegen, maar landen – het laatste stadium van het lokaliseren van de gastheer, iets wat meestal binnenshuis plaatsvindt – gebeurt niet tenzij er sprake is van een fluctuerende concentratie koolstofdioxide die erop wijst dat de gastheer thuis is. Het kan zijn dat het tegen de wind in vliegen, in de richting van de gastheer meer te doen heeft met het lokaliseren van een door mensen bewoond gebouw – waar de geur van mensen ook te vinden is als die mensen er niet zijn – dan met het lokaliseren van een voedingsplaats.”

Rustig wachten
Zodra muggen middels de geur van mensen zo’n gebouw gevonden hebben, gaan ze die geur negeren en wachten ze rustig af. Pas wanneer de concentratie koolstofdioxide toeneemt, wordt het voor de muggen weer interessant en worden ze getriggerd om op de huid van mensen te landen.

De onderzoeksresultaten kunnen mogelijk gebruikt worden in de strijd tegen (ziekteverwekkende) muggen. Voor nu zijn de resultaten met name interessant voor wetenschappers die onderzoek doen naar middelen die muggen afstoten. Die onderzoekers zouden zich ervan bewust moeten zijn dat niet alleen geuren, maar ook de concentratie koolstofdioxide invloed heeft op het gedrag van muggen. “Het is ook heel nuttig om te achterhalen of de reactie van muggen op de geur van de mensenhuid buiten net zo beïnvloed wordt door koolstofdioxide,” stelt Cardé.