Blijkbaar zijn stoornissen in het bewustzijn die langer dan 12 maanden aanhouden wél omkeerbaar.

Die conclusie trekken onderzoekers in het blad Current Biology. Ze baseren zich op een experiment met een 35-jarige man die – na een auto-ongeluk – al vijftien jaar in een vegetatieve toestand verkeerde en wiens toestand al zeker tien jaar niet meer verbeterde.

Stimulatie
De onderzoekers plaatsten in de borst van de man een apparaatje dat de nervus vagus – de tiende hersenzenuw – stimuleerde. Deze zenuw verbindt het brein met vele andere delen van het lichaam en stimuleert onder meer het hersengebied waarin stofjes die mensen alert maken, vrijkomen.

WIST JE DAT…

…kwallen geen hersenen hebben, maar wel slapen?

Reactie
Het stimuleren van deze hersenzenuw bleek een enorme impact te hebben op de toestand van de man. Na een maand verbeterde niet alleen de aandacht, maar ook de bewegingen en hersenactiviteit van de man. Hij begon te reageren op simpele bevelen (iets wat hij eerder niet deed). Zo kon hij bijvoorbeeld een object met zijn ogen volgen en zijn hoofd op bevel draaien. Bovendien bleek hij volgens familieleden veel langer wakker te blijven wanneer zijn therapeut een boek voorlas. Ook bleek de man na de stimulatie te reageren op ‘dreigingen’, iets wat hij eerder ook niet deed. Wanneer een behandelaar bijvoorbeeld opeens het gezicht van de patiënt benaderde, reageerde deze verrast (door zijn ogen wijd te openen).

Minimaal bewustzijn
Na jaren in een vegetatieve toestand te hebben verkeerd, was er nu sprake van minimaal bewustzijn, zo stellen de onderzoekers. Het is verrassend. Want over het algemeen wordt gedacht dat stoornissen in het bewustzijn die langer dan 12 maanden standhouden onomkeerbaar zijn. Dit onderzoek laat echter zien dat zelfs in de meest ernstige gevallen met de juist behandeling nog verbetering mogelijk is. “Hersenplasticiteit en -reparatie is nog steeds mogelijk, zelfs wanneer alle hoop verdwenen lijkt,” stelt onderzoeker Angela Sirigu.

De onderzoekers zijn voornemens nu een grootschaliger onderzoek op te zetten om de mogelijkheden die stimulatie van de nervus vagus biedt, verder te onderzoeken. Ze hopen zo niet alleen patiënten in een vegetatieve toestand te kunnen helpen, maar ook meer te weten te komen over het brein en de fascinerende wijze waarop het brein – met de juiste interventie – in staat is om het bewustzijn zelfs na lange tijd weer deels te herstellen.