Op 22 mei staat Mars in oppositie. Dat betekent dat de aarde precies tussen Mars en de zon staat, waardoor de afstand tussen de rode planeet en de aarde de komende weken het kleinst is.

Ruim een week na de oppositie is de afstand tussen Mars en de aarde slechts 75 miljoen kilometer. Dat is ongeveer de helft van de afstand tussen de aarde en de zon. Het is alweer tien jaar geleden dat de afstand tussen Mars en de aarde zo klein was. In november 2005 was de afstand tussen de twee planeten namelijk 69 miljoen kilometer. Toch kijken (amateur-)astronomen al uit naar het jaar 2018. Op 31 juli 2018 is de afstand tussen de rode planeet en onze planeet slechts 57 (!!) miljoen kilometer. Het gat tussen dit duo is sinds 1971 nog nooit zo klein geweest.

Hoe ontstaat een oppositie?
Iedere planeet draait om de zon. Planeten als Venus en Mercurius staan dichter bij de zon en leggen sneller rondjes af. Als Mercurius precies tussen de zon en de aarde staat, dan is er een kans dat we een Mercuriusovergang zien, zoals onlangs gebeurde. De aarde draait sneller om de zon dan Mars. Onze planeet neemt continu de binnenbocht, waardoor de afstand tussen Mars en de aarde fluctueert. Je verwacht misschien dat de afstand tussen Mars en de aarde het kleinst is, wanneer de twee planeten op één lijn met de zon staan (dit wordt oppositie genoemd), maar dat is niet het geval. Zowel de aarde als Mars heeft geen perfect ronde, maar een elliptische baan. Daardoor is de afstand tussen beide planeten niet het kleinst wanneer Mars in oppositie staat, maar kort daarvoor (zoals in 2005, 2007 en 2010) of daarna (2012, 2014, 2016 en 2018).

Mars is de afgelopen maanden flink gegroeid vanaf het aardoppervlak.

Mars is de afgelopen maanden flink gegroeid vanaf het aardoppervlak.

Waar kunnen we Mars zien?
Mars is momenteel een fel bolletje aan de nachthemel met een magnitude van -1,8. Dit betekent dat de planeet helderder is dan de ster Sirius, de helderste ster die we kunnen zien (met uitzondering van de zon natuurlijk). Het is dus niet zo moeilijk om Mars te spotten, vooral omdat Mars een roodachtige gloed heeft. Kijk ’s nachts tussen een en twee uur eens naar het zuiden en je ziet Mars hoog boven de horizon in het sterrenbeeld Schorpioen. Gebruik de hemelkaart van Waarnemen.com om de exacte positie te vinden.

Tip: ga naar een sterrenwacht
Juist nu is het de moeite waard om naar een sterrenwacht te gaan of een kennis met een telescoop te bezoeken. Mars is namelijk een mooi object om te observeren. Omdat de afstand tussen de aarde en Mars nu heel klein is, zijn er allerlei details zichtbaar op het oppervlak van de rode planeet. Met een kleine amateur-telescoop is de grote noordelijke poolkap zichtbaar. Sterrenwachten hebben vaak betere telescopen, waardoor het contrast tussen donkere en lichte gebieden op Mars te zien is. Veel sterrenwachten zijn op vrijdagavond geopend, dus het is interessant om vanavond of – nog beter – volgende week hier eens langs te gaan. Bekijk hier een overzicht van alle Nederlandse sterrenwachten, klik hier voor de Belgische sterrenwachten.

Hubble legt Mars vast
De Hubble-ruimtetelescoop profiteert van de kleine afstand en heeft een schitterende foto gemaakt van Mars. De kleuren van deze foto zijn zeer realistisch. Stel, wij zouden Mars bezoeken in een ruimteschip, dan zou de planeet er qua kleuren precies zo uitzien! Op het oppervlak van de planeet zijn details van dertig kilometer groot te zien, zoals de dode schildvulkaan Syrtis Major en de grote krater Hellas Planitia. Deze krater is 1.800 kilometer groot en acht kilometer diep. De krater is 3,5 miljard jaar geleden ontstaan toen een grote asteroïde de jonge planeet raakte.

mars

Wil je deze foto instellen als achtergrondafbeelding op jouw telefoon of laptop? Klik hier om de hoge resolutie versie te downloaden.