Marshelikopter Ingenuity heeft zich afgelopen weekend losgemaakt van Marsrover Perseverance en de eerste ijzige nacht op de rode planeet overleefd.

Maandenlang hing Marshelikopter Ingenuity onder de Marsrover Perseverance. Ze reisden zo samen naar Mars, maakten samen de gevreesde afdaling naar en landing op het Marsoppervlak door. En maakten vervolgens ook samen de eerste meters op Mars.

Losmaken
Maar zo kon het niet blijven. Want nog deze maand moet Marshelikopter Ingenuity zijn eerste vlucht op Mars maken. En daarvoor moest de helikopter zich allereerst losmaken van Perseverance.


Dat gebeurde dit weekend. De helikopter koppelde zich los van de ‘buik’ van Perseverance en viel – van een hoogte van zo’n 10 centimeter – op de rode planeet. De helikopter was nog maar net goed en wel geland of een volgende uitdaging diende zich aan: de eerste nacht op Mars overleven.

Zodra Perseverance de helikopter los had gelaten, maakte de rover zich uit de voeten. Maar hij keek nog wel even achterom en kiekte daarbij de kleine Ingenuity. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

De eerste nacht
Dat klinkt misschien niet heel uitdagend. Tot je jezelf realiseert dat de temperaturen op de rode planeet ‘s nachts tot wel 90 graden onder het vriespunt kunnen dalen. Dergelijke temperaturen kunnen er gemakkelijk voor zorgen dat onbeschermde elektronische componenten bevriezen of kapotgaan en de accu’s aan boord van de helikopter de geest geven. Om te voorkomen dat dat zou gebeuren, had NASA de nodige maatregelen getroffen. Maar zou het genoeg zijn? Dat kon alleen die eerste ijzige nacht die Ingenuity eenzaam en alleen op Mars door moest brengen, uitwijzen. Maar NASA kan opgelucht ademhalen, zo stelt MiMi Aung, namens NASA’s Jet Propulsion Laboratory. “We hebben nu bevestiging dat we de juiste isolatie en de juiste verwarming bezitten en voldoende energie in de accu’s hebben om de koude nacht te kunnen overleven en dat is een grote overwinning.”

De eerste testvlucht
Veel tijd om die overwinning te vieren, is er niet. Want nog deze week moet Ingenuity zijn eerste testvlucht op Mars gaan maken. Eerder liet NASA weten vanaf 8 april te willen proberen om de helikopter in de Marslucht te krijgen. Maar de eerste testvlucht is wat uitgesteld; de eerste poging zal nu – als de omstandigheden op Mars het toelaten – op 11 april plaatsvinden. Tijdens die eerste vlucht zal de helikopter met een snelheid van 1 meter per seconde naar een hoogte van 3 meter vliegen, daar 30 seconden blijven hangen en vervolgens weer terugkeren naar het Marsoppervlak. NASA hoopt Ingenuity zo’n 30 sols (Marsdagen) operationeel te houden. In dat krappe tijdvak moeten meerdere testvluchten plaatsvinden, waarbij de helikopter steeds ietsje hoger en verder vliegt.


Opmaat naar meer
Uit de testvluchten moet duidelijk worden of het mogelijk is om op Mars een helikopter in de lucht te brengen en houden. Als de missie van Ingenuity goed verloopt, is het ongetwijfeld de opmaat naar meer. Toekomstige robotische – en nog wat later ook bemande – Marsmissies zouden dan namelijk eveneens met een helikopter kunnen worden uitgerust. Deze toekomstige Marshelikopters kunnen bijvoorbeeld het gebied rondom de landingsplaats gedetailleerd in beeld brengen en onthullen waar rovers het beste naar toe kunnen rijden. Of onderzoek doen in gebieden die voor rovers lastig toegankelijk zijn. En tijdens de latere bemande missies kunnen de helikopters helpen om lichte ladingen op het oppervlak van Mars te verplaatsen.

Voorbereidingen
Voor nu is dat allemaal toekomstmuziek: eerst moet worden aangetoond dat het überhaupt mogelijk is om op Mars te vliegen. De voorbereidingen voor die allereerste testvlucht zijn al in volle gang. Zo wordt de komende dagen uitgezocht of de systemen aan boord van Ingenuity goed functioneren. En morgen zullen de rotoren die nu nog netjes boven elkaar vastgebonden zijn, worden losgemaakt. Daarna kunnen ook die rotoren en de motoren die deze aandrijven, worden getest. Als alles volgens plan gaat, zal er op zijn vroegst in de avond van 11 april een poging worden gewaagd om Ingenuity de lucht in te krijgen.

Perseverance zal het van een afstandje allemaal zien gebeuren en foto’s maken van het historische moment. Ingenuity is zelf ook uitgerust met een camera en zal ons hopelijk dus binnen enkele weken trakteren op een paar fraaie vanuit de lucht gemaakte beelden.