Het is voor het eerst dat wij aardbewoners de Martiaanse wind kunnen horen waaien.

Sensoren aan boord van InSight detecteerden wat NASA een ‘laag gerommel’ noemt. Dat rommelende geluid werd veroorzaakt door vibraties van de omringende lucht en vibraties van de zonnepanelen. Deze vibraties waren op hun beurt weer het resultaat van de wind die op dat moment een snelheid van zo’n 5 tot 7 meter per seconde had en van het noordwesten naar het zuidoosten blies.

Hier zie je een stukje van InSight. Ook is te zien hoe de lander zijn robotarm opheft. Dat deed de lander begin deze maand voor het eerst. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Beweging
“Het opnemen van deze geluiden was iets wat we niet gepland hadden,” vertelt onderzoeker Bruce Banerdt. “Maar één van de zaken waar onze missie om draait, is het meten van beweging op Mars en daartoe behoren ook bewegingen die veroorzaakt worden door geluidsgolven.”

De geluiden
De vibraties die ontstonden doordat de wind over de zonnepanelen van InSight waait, werden gedetecteerd door de seismometer aan boord van InSight. Deze seismometer zal in een later stadium op het oppervlak van Mars gezet worden om marsbevingen te detecteren. Maar begin deze maand nam de seismometer dus eerst trillingen waar die veroorzaakt werden door de wind. De frequentie van deze trilingen ligt binnen het bereik van het menselijk gehoor, wat betekent dat wij ze kunnen waarnemen. Dat gaat het beste met een koptelefoon op of subwoofer aan. Om ervoor te zorgen dat je ze ook met behulp van een laptop of los speakertje kunt horen, heeft NASA een tweede versie vrijgegeven die twee octaven hoger is gemaakt. Beide versies kun je in onderstaand filmpje horen.

In het filmpje kun je ook de vibraties horen die zijn waargenomen door het Auxiliary Payload Sensor Subsystem (APSS). Dit systeem is ontwikkeld voor het verzamelen van meteorologische gegevens en neemt trillingen in de lucht waar. De door APSS gedetecteerde trillingen vallen buiten het bereik van ons gehoor. En daarom heeft NASA de frequentie ervan wat opgevoerd, zodat we ze toch kunnen waarnemen.

Mars 2020
Het is voor het eerst dat we via InSight de kans krijgen om de wind te horen waaien op Mars. Wen er alvast maar aan, want NASA hoopt de komende jaren nog veel meer Martiaanse geluiden te verzamelen. Zo zal de Mars 2020-rover uitgerust worden met twee microfoons. Deze zullen onder meer de geluiden die tijdens de landing klinken, opnemen. Ook is het de bedoeling dat ze het geluid van de laser die Mars 2020 gebruikt om materialen op Mars te onderzoeken, kunnen detecteren.

InSight zette eind november voet op Martiaanse bodem en moet voornamelijk onderzoek doen naar wat zich onder het oppervlak van Mars afspeelt. Zo zal de lander bijvoorbeeld de temperatuur op zo’n vijf meter diepte meten. Ook hoopt NASA met behulp van InSight marsbevingen waar te nemen en hun oorzaak vast te kunnen stellen.