Een reis naar Mars is niet zo goed voor je gezondheid. Wetenschappers presenteren de resultaten van een nieuw model, waaruit blijkt dat de kans op kanker twee groter is dan voorheen gedacht.

Eerdere onderzoeken hebben al aangetoond dat kosmische straling gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Op aarde worden we beschermd, maar in de ruimte beschadigen ijzer- en titaniumatomen de cellen waar ze doorheen reizen.

“Wie Mars wil verkennen, is minimaal 900 dagen onderweg”, vertelt onderzoeker Francis Cucinotta van de universiteit van Nevada. “Er zijn schilden die beschermen tegen straling, maar die helpen maar een klein beetje.”

De kans op kanker bij een jaar blootstelling aan kosmische straling. Hier zie je het oude model (TE) versus het nieuwe model (NTE). Een goed schild verkleint de kans op kanker met een paar procentpunten.

Mutaties in gezonde omgevingscellen
In het nieuwe model houden de onderzoekers er rekening mee dat er ook kanker kan vormen in gezonde cellen die zich rondom beschadigde cellen bevinden. “Kosmische straling vernietigt de kern van een cel en veroorzaakt mutaties, die uiteindelijk leiden tot kanker”, vervolgt Cucinotta. “Beschadigde cellen sturen signalen naar nabije gezonde cellen, waardoor ook gezonde cellen zin krijgen om zich te muteren. Dit vergroot de kans op kanker.”

Tien tot 24 procent
Maar hoe groot is die kans dan? “Conventionele modellen gaan uit van een sterftekans van vijf tot twaalf procent, wanneer iemand een jaar in de ruimte verblijft”, vertelt Cucinotta. “Het nieuwe model verdubbelt deze kans. De kans dat iemand overlijdt aan kanker veroorzaakt door straling is dus tien tot 24 procent.”

Roken versus ruimtereis
Het lijkt wel alsof een ruimtereis naar Mars gevaarlijker is dan roken. “Eigenlijk kun je die twee niet met elkaar vergelijken, want voor een astronaut is het een beroepsrisico,” vervolgt Cucinotta in gesprek met Scientias.nl. “De gevolgen van een ruimtereis zijn veel groter dan wanneer iemand rookt. Blootstelling aan kosmische straling leidt niet alleen tot een grotere kans op longkanker, keelkanker en hart- en vaatziekten – zoals ook voor rokers geldt – maar ook tot andere kankers (o.a. maag, lever, borst, brein, leukemie, etc), staar en cognitieve schade.”

Paper
Het paper ‘Non-Targeted Effects Models Predict Significantly Higher Mars Mission Cancer Risk than Targeted Effects Models‘ is onlangs verschenen in het wetenschappelijke vakblad Scientific Reports.