En gebruikten het om vlees en vis mee te zouten, waardoor het langer houdbaar bleef en verhandeld kon worden.

Dat schrijven onderzoekers in het blad PNAS. Ze baseren zich op archeologisch onderzoek in Belize. Opgravingen aldaar wijzen uit dat de oude Maya’s – toen de beschaving zo’n 1000 jaar geleden een piek bereikte – op grote schaal zout produceerden, gebruikten en verhandelden.

Lagune
De onderzoekers bogen zich over een bijna vijf vierkante kilometer groot gebied waarin de Maya’s ooit actief waren. Vandaag de dag is het gebied – door toedoen van zeespiegelstijging – een zoutwaterlagune, omringd door een mangrovebos. “Zeespiegelstijging zorgt ervoor dat het gebied compleet onder water staat,” aldus onderzoeker Heather McKillop. In en op de drassige bodem werden verschillende stenen gereedschappen teruggevonden. “Aangezien we vrijwel geen botten van vissen of andere dieren ontdekten tijdens ons onderzoek op de bodem en opgravingen, was ik verbaasd dat we op de stenen gereedschappen microscopisch kleine inkervingen ontdekten die lieten zien dat de meeste van deze gereedschappen gebruikt werden om vissen of andere dieren te ontleden.”

Een stenen gereedschap van de Maya’s. Afbeelding: LSU.

Veen
Maar al snel werd duidelijk hoe het zit: botten blijven slecht bewaard in het drassige veen. Vandaar dat er geen resten van vissen of dieren werden gevonden. Het goede nieuws is echter dat hout – dat normaal gesproken juist gemakkelijk vergaat in het warme regenwoud van Centraal-Amerika – in het veen wel goed bewaard blijft. Nadat McKillop en haar studenten in 2004 de eerste houten resten in de lagune aantroffen, speurden ze in de jaren erna de complete bodem af. Zo ontdekten ze de resten van meer dan 4000 houten palen: restanten van gebouwen die klaarblijkelijk gebruikt werden als zoutkeukens.

Zoutkeukens
In deze zoutkeukens werd zout water in grote potten gekookt. Het zout dat zo verkregen werd, gebruikten de Maya’s om vis en vlees te zouten. Hierdoor bleven deze etenswaren langer houdbaar en konden ze per kano naar markten in de buurt worden gebracht om verhandeld te worden.

Hoewel je tegenwoordig vaak hoort dat we te veel zout eten, is zout van cruciaal belang om te overleven. Ons lichaam heeft – weliswaar kleine hoeveelheden – zout nodig. Al langer vragen onderzoekers zich af hoe vroegere beschavingen in hun zoutbehoefte voorzagen toen ze de jacht inwisselden voor de landbouw. De Maya’s lichten nu een tipje van de sluier op; ze waren blijkbaar prima in staat om zout te produceren en zo in hun zoutbehoefte te voorzien én hun etenswaren wat langer houdbaar te maken.