ijsbeer

Het aantal met uitsterven bedreigde dieren- en plantensoorten is sinds afgelopen zomer met 466 soorten toegenomen.

Vandaag presenteert de International Union for Conservation of Nature (IUCN) de nieuwe Rode Lijst van bedreigde soorten. Daarop zijn 23.250 soorten te vinden die dreigen uit te sterven. Dat zijn er aanzienlijk meer dan tijdens de laatste taxatie die afgelopen zomer plaatsvond.

834 uitgestorven
De Rode Lijst van bedreigde soorten is gebaseerd op uitgebreid onderzoek. De organisatie bestudeerde de status van 79.837 soorten planten, dieren en schimmels. Van deze soorten zijn er 834 uitgestorven. 69 van de onderzochte soorten komen niet meer in het wild voor.

Oorzaken
Dat zoveel soorten het moeilijk hebben, heeft verschillende oorzaken. Sommige soorten zien hun leefgebied verloren gaan (bijvoorbeeld door de kap van regenwoud), weer andere soorten lijden onder overbevissing of de jacht, vervuiling of klimaatverandering.

“Naar verwachting zal in de komende 35 tot 40 jaar meer dan dertig procent van de ijsberen verdwijnen”

IJsberen en schimmels
Op de nieuwe Rode Lijst vinden we onder meer de ijsbeer. Naar verwachting zal in de komende 35 tot 40 jaar meer dan dertig procent van de ijsberen verdwijnen. Dat heeft alles te maken met smeltend zee-ijs, door toedoen van klimaatverandering. Ook vinden we op de lijst verschillende schimmelsoorten, waaronder de paddenstoel Leptonia camea. De paddenstoel lijkt droogte en afnemende mist in de Californische kustbossen niet te kunnen verdragen. En de Zuid-Afrikaanse geometrische landschildpad gaat op de nieuwe Rode Lijst als ‘ernstig bedreigd’ door het leven; naar schatting zijn op aarde nog maar 700 tot 800 van deze schildpadden te vinden. De worsteling van de schildpad is het gevolg van de landbouw: zo’n 90 procent van het leefgebied van de schildpad heeft hier plaats voor moeten maken.

Ecosysteem
Het verdwijnen van een soort kan ook van invloed zijn op andere soorten. Zeker wanneer de verdwenen soort een grote invloed uitoefende op zijn ecosysteem. Dat geldt bijvoorbeeld voor veel schimmels die een bron van voedsel voor veel dieren zijn. Wanneer die schimmels verdwijnen, kunnen ook andere dieren het moeilijker krijgen.

Verdwenen?
Ook stellen de onderzoekers dat naar schatting 24 soorten reeds zijn uitgestorven. In dit lijstje treffen we onder meer de Haha-plant aan die enkel voorkomt op het eiland Kauai, maar sinds 1998 niet meer officieel is waargenomen. Ook de kikkersoort Telmatobius pefauri lijkt het onderspit te hebben moeten delven, doordat rivieren in Peru en Chili opdrogen (omdat water uit de rivieren gebruikt wordt voor de landbouw).

Gelukkig is er ook goed nieuws. De Rode Lijst moedigt overheden en natuurorganisaties elk jaar aan om voor bepaalde soorten in actie te komen en dat heeft soms effect. Zo gaat het bijvoorbeeld beter met Hamilton’s kikker. De aantallen van deze kikker – die maar op één Nieuw-Zeelands eiland voorkwam – zijn meer dan verdubbeld nadat deze op een ander eiland is uitgezet.

Met dit kikkertje - Hamilton's kikker - gaat het juist ietsje beter. Afbeelding: Paddy Ryan.

Met dit kikkertje – Hamilton’s kikker – gaat het juist ietsje beter. Afbeelding: Paddy Ryan.