En waarschijnlijk wachten er nog honderden op ontdekking.

In het hart van onze Melkweg bevindt zich een supermassief zwart gat dat Sagittarius A* wordt genoemd. Astronomen voorspelden enige tijd geleden al dat dergelijke supermassieve zwarte gaten in het hart van grote sterrenstelsels omringd worden door een cluster van zwarte gaten (zie kader). Maar zoektochten naar zo’n verzameling zwarte gaten nabij Sagittarius A* liepen op niets uit. Tot nu. In het blad Nature maken onderzoekers bekend dat ze een aantal zwarte gaten nabij Sagittarius A* hebben ontdekt.

Rond Sagittarius A* bevindt zich een gas- en stofschijf. Die schijf is dé plek voor het ontstaan van zware sterren die (kort) leven, sterven en vervolgens een zwart gat vormen. Daarnaast zou het supermassieve zwarte gat in onze Melkweg ook zwarte gaten die net buiten deze gas- en stofschijf ontstaan, op een gegeven moment naar zich toe trekken, waardoor zij zich in de nabijheid van het zwarte gat gaan begeven. De meeste van deze zwarte gaten – die dus of nabij het zwarte gat ontstaan of er naartoe worden getrokken – blijven eenzaam en alleen. Maar er zijn er ook die zich binden aan een passerende ster en deel uit gaan maken van een dubbelsysteem. Astronomen denken al jaren dat er een grote concentratie van deze eenzame en aan sterren gebonden zwarte gaten in de nabijheid van Sagittarius A* te vinden moet zijn.

3,3 lichtjaar
De onderzoekers ontdekten de zwarte gaten in archiefdata van röntgenobservatorium Chandra. Het gaat volgens de onderzoekers om “een dozijn inactieve röntgen dubbelsystemen”, oftewel om zwarte gaten die samen met een ster een dubbelstersysteem vormen. Al deze systemen bevinden zich binnen 1 parsec – ongeveer 3,3 lichtjaar – van Sagittarius A*.

10.000
Afgaand op de wijze waarop deze zwarte gaten over de ruimte verspreid zijn, verwachten de onderzoekers dat er nog honderden van deze zwarte gaten op ontdekking wachten. Daarnaast zouden er ook nog veel meer (zeker 10.000!) geïsoleerde zwarte gaten – dus zwarte gaten die geen deel uitmaken van een dubbelstersysteem – in de nabijheid van Sagittarius A* te vinden zijn.

“De ontdekking bevestigt een belangrijke theorie en heeft vele implicaties,” stelt onderzoeker Chuck Hailey. Bijvoorbeeld voor het zwaartekrachtsgolvenonderzoek. “Het gaat het onderzoek naar zwaartekrachtsgolven significant vooruit helpen, want wanneer je weet hoeveel zwarte gaten er in het centrum van een gemiddeld sterrenstelsel te vinden zijn, kun je beter voorspellen hoeveel zwaartekrachtsgolven er met geassocieerd kunnen worden. Alle informatie die astrofysici nodig hebben, is te vinden in het hart van het sterrenstelsel.”