Uit onderzoek blijkt dat het gat in de ozonlaag boven Antarctica de regenval op het hele zuidelijke halfrond tot aan de evenaar ontregeld heeft.

We dachten dat we het gat in de ozonlaag al een eind verholpen hadden en dat de schade beperkt was gebleven. Maar niets is minder waar, zo laten wetenschappers met behulp van computermodellen zien. De gevolgen van het gat in de ozonlaag zijn tot bij de evenaar voelbaar en veroorzaken daar al decennialang extra regenval.

Hoe kan dat?
Door het dunner worden van de ozonlaag koelt de lage stratosfeer boven Antarctica af. Hierdoor ontstaan ook veranderingen in de troposfeer die ertoe leiden dat een aantal sterke winden zich naar het zuiden verplaatsen. En daardoor wordt alles meer naar het zuiden getrokken. Op onderstaand plaatje is dat goed te zien. De hitte nabij de evenaar zakt naar beneden en maakt plaats voor meer regenval.

De situatie zonder en met het gat in de ozonlaag. Afbeelding: Science/American Association for the Advancement of Science

Ozonlaag
De onderzoekers bestudeerden ook andere factoren die aan deze hele situatie kunnen bijdragen, maar moeten concluderen dat het gat in de ozonlaag toch de belangrijkste veroorzaker is. En dat is heel verrassend.

Directe invloed
De ozonlaag wordt op dit moment beschouwd als een passief onderdeel van het systeem. De laag filtert UV-licht en het gat in de ozonlaag werd niet zozeer gezien als een ‘klimaatprobleem’, maar eerder als een gevaar voor de gezondheid: zo zou het tot meer gevallen van huidkanker leiden. Maar nu blijkt dat het gat in de ozonlaag ook directe invloed uitoefent op de verandering van het klimaat. Het maakt de situatie nog complexer.

“Terwijl het gat in de ozonlaag wordt beschouwd als een probleem dat is opgelost, ontdekken we nu dat het een groot deel van de geobserveerde veranderingen in het klimaat heeft veroorzaakt,” stelt onderzoeker Lorenzo Polvani. Aan de andere kant is dat ergens ook hoopgevend: er wordt al hard gewerkt om de ozonlaag weer te herstellen. Al die maatregelen zullen niet alleen bijdragen aan de bescherming van mensen en dieren tegen UV-licht, maar er ook voor zorgen dat in ieder geval een deel van de veranderingen in het klimaat worden aangepakt.