Alleen TRAPPIST-1e lijkt in staat te zijn om leven te herbergen.

Rond de rode dwergster TRAPPIST-1 cirkelen zeven planeten, die qua grootte vergelijkbaar zijn met onze aarde. Sinds de ontdekking van het planetenstelsel zijn astronomen er maar druk mee: zouden deze planeten, die zo’n 39 lichtjaar verderop vertoeven, wellicht leven kunnen herbergen? Dat idee werd nog niet zo lang geleden onderuit geschoffeld: zo zouden de planeten – gek genoeg – te veel water herbergen. Onderzoekers van de Universiteit van Washington namen de zeven planeten opnieuw onder de loep en stelden voor elke planeet een klimaatmodel samen. En wellicht dat er toch nog een sprankeltje hoop is.

TRAPPIST-1
TRAPPIST-1 bevindt zich in het sterrenbeeld Waterman en is vernoemd naar de Transiting Planets and Planetesimals Small Telescope, die de eerste glimp van het planetenstelsel in 2015 opving. TRAPPIST-1 is geen zonachtige ster zoals de onze, maar een ultrakoele dwergster. De ster is nauwelijks groter dan de planeet Jupiter en geeft lang niet zoveel energie af als onze zon. Zo heeft de moederster ongeveer 9 procent de massa van onze zon en is de straal zo’n 12 procent van onze zon.

Venus-achtig
“We hebben dit onderzoek uitgevoerd om te laten zien hoe de verschillende soorten atmosferen eruit zouden kunnen zien,” legt onderzoeksleider Andrew Lincowski uit. En het team ontdekte dat de zeven planeten zich wellicht net zo geëvolueerd kunnen hebben als de planeet Venus uit ons eigen zonnestelsel. Waarschijnlijk kwam er in de beginfase op alle planeten water voor. Maar door een extreem hete en heldere stellaire fase van de moederster, zou dit water kunnen zijn weggebrand en een dichte, onbewoonbare atmosfeer hebben achtergelaten.

Planeten
Uit de bevindingen blijkt dat er slechts één planeet is – TRAPPIST-1e – die misschien in staat is leven te herbergen. De andere planeten vallen daarvoor af. Zo staat TRAPPIST-1b te dicht bij de moederster en is deze planeet waarschijnlijk zo laaiend heet dat er zelfs geen wolken van zwavelzuur – zoals die op Venus voorkomen – gevormd kunnen worden. Planeten c en d lijken waarschijnlijk op Venus, met een dichte en onbewoonbare atmosfeer. Planeten f, g en h kunnen zowel Venus-achtig, als bevroren zijn; dit hangt af van hoeveel water er bij hun geboorte op het oppervlak aanwezig was.

De zeven planeten in het planetenstelsel van TRAPPIST-1. Afbeelding: NASA

TRAPPIST-1e
Dan houden we alleen nog TRAPPIST-1e over. Deze planeet is van de zeven de meest waarschijnlijke om vloeibaar water op het oppervlak te herbergen. “Als planeet TRAPPIST-1e in de beginfase niet al het water heeft verloren, zou deze vandaag de dag een waterwereld kunnen zijn, volledig bedekt door een oceaan zoals op aarde,” zegt Lincowski. “In dit geval zou het een klimaat kunnen hebben dat vergelijkbaar is met de aarde.”

De onderzoekers onderstrepen dat de studie meer is gedaan met het oog op de evolutie van het klimaat, dan om de leefbaarheid van de planeten te beoordelen. “Deze planeten geven ons inzicht in de evolutie van de planeten rond een ster die heel anders is dan de onze,” zegt Lincowski. De onderzoekers zijn van plan meer onderzoek naar het planetenstelsel te doen. Ook kijken ze uit naar de komst van de James Webb Space Telescoop, die waarschijnlijk veel meer details over de zeven planeten rond TRAPPIST-1 kan prijsgeven.