handafdruk

Lang werd gedacht dat de kunstwerkjes op de wanden van grotten het werk waren van mannen. Maar nieuw onderzoek suggereert dat ook vrouwen een inbreng hadden. De handafdrukken zouden door de dames op de muren aangebracht zijn.

Dat stellen onderzoekers van Penn State University. Ze borduren met hun werk voort op het werk van bioloog John Manning die zo’n tien jaar geleden probeerde om op basis van de afmetingen van de hand en vingers vast te stellen of een hand aan een man of vrouw toebehoorde, of die man of vrouw op mannen of op vrouwen viel en of de man of vrouw een verhoogde kans op hartziekten had. “Manning probeerde wellicht meer uit de data af te lezen dan deze data hem vertellen kon,” stelt onderzoeker Dean Snow. Toch trok de studie zijn aandacht. “De observatie dat de vingerratio van mannen en vrouwen anders is, was interessant.” Want als we aan de hand van de afmetingen van vingers kunnen vaststellen of iemand een man of vrouw is, moeten we toch ook kunnen vaststellen aan wie de handafdrukken die mensen in de prehistorie op de wanden van grotten achterlieten, toebehoren.

WIST U DAT…

…wetenschappers vorig jaar de oudste rotskunst van Europa hebben ontdekt?

Onderzoek
Snow ging die uitdaging aan. Hij begon met het bestuderen van de handen van mensen die van oorsprong uit Europa kwamen. Van deze mensen wist hij het geslacht, dus kon hij met zekerheid achterhalen of hun handen hun geslacht verraadden. Hij ontdekte dat hij de handafdrukken van vrouwen van de handafdrukken van mannen kon onderscheiden door twee dingen te doen. Eerst mat hij de grootte van de hand. Zo kon hij de handen van volwassen mannen onderscheiden van de handen van vrouwen en jongvolwassen mannen. In 79 procent van de gevallen kon hij op deze manier het geslacht bepalen, maar handen van jongvolwassen mannen werden nog wel vaak voor vrouwenhanden aangezien. Daarom ging Snow nog een stap verder. Hij keek hoe de wijs- en ringvinger en de wijsvinger en pink zich tot elkaar verhielden. In zestig procent van de gevallen kon hij jongvolwassen mannen en vrouwen uit elkaar houden. Dat was in de ogen van Snow een teleurstellend percentage. Maar toen hij zich over de prehistorische handafdrukken boog, ontdekte hij tot zijn blijdschap dat de verschillen tussen mannen en vrouwen vroeger groter waren, waardoor hun handen beter dan onder moderne populaties uit elkaar te houden waren. Zo bleken de handen van de mannen relatief groter te zijn. Ook bleek er een groter verschil te zijn tussen de verhoudingen van vingers.

De percentages
Uit het onderzoek van Snow blijkt dat zo’n tien procent van de handafdrukken in Spanje en Frankrijk daar achtergelaten waren door volwassen mannen. Vijftien procent zou door jongvolwassen mannen op de wanden van de grot zijn aangebracht. Dus maar liefst 75 procent is van de hand van vrouwen.

En dat is verrassend. Aangezien de handafdrukken vaak vergezeld gaan door tekeningen van jachttaferelen gingen onderzoekers er altijd vanuit dat mannen de tekeningen en handafdrukken achterlieten. En de kleinere handafdrukken werden aan jongens toegeschreven. Maar blijkbaar droegen ook de vrouwen hun steentje bij aan de kunstwerken.