steentijd

Jagers in de Steentijd namen geen genoegen met wat de natuur ze schonk. Ze manipuleerden hun leefomgeving om de natuur te dwingen hen nog meer voedsel en grondstoffen te geven. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek.

Wetenschappers trekken die conclusie nadat ze nabij het dorpje Goldcliff (Zuid-Wales) op verschillende objecten uit de Steentijd stuitten. Ze vonden er onder meer botten, houtskool, schillen van hazelnoten en diverse gereedschappen terug. De objecten zijn zo’n 7500 jaar oud en vertellen een bijzonder verhaal.

Grotere oogst
Zo wijzen de houtskoolresten erop dat deze mensen vuur gebruikten om de groei van planten te bevorderen. Zo konden ze bijvoorbeeld meer hazelnoten en frambozen oogsten. En dat gebeurde dus al in de Steentijd: duizenden jaren voordat mensen van de jacht overstapten op de landbouw.

WIST U DAT…

…de oneerlijke verdeling van de rijkdom ook al in de Steentijd begon?

Aanpassen
“Voorheen dachten we dat deze mensen alleen maar op herten joegen en simpelweg reageerden op spectaculaire veranderingen in de omgeving rondom hen, zoals bijvoorbeeld een zeespiegelstijging,” vertelt onderzoeker Martin Bell. “Nu neemt het bewijs dat ze wisten hoe ze hun omgeving moesten manipuleren om meer planten te kweken, toe. Door onze vondsten te combineren met bomen, pollen en insecten uit dit gebied, kunnen we een beeld schetsen van de relatie tussen deze jagers en verzamelaars en hun omgeving. Deze mensen konden zich heel goed aanpassen en bleven hun leefgebied benutten, zelfs wanneer het dramatisch veranderde: van bosland naar moeras, naar kwelder en weer naar moerassig bosland.”

Voetafdrukken
Naast de objecten hebben onderzoekers in het gebied ook 7500 jaar oude voetafdrukken teruggevonden. Wat heel bijzonder is, is dat zich onder deze voetafdrukken ook afdrukken van kinderen bevinden. “Ze laten zien dat kinderen van vier jaar oud al actief deelnamen aan de productieve activiteiten van de gemeenschap.

De informatie die we op dit moment van jagers en verzamelaars hebben, beperkt zich vaak tot hun activiteiten als jagers. Botten van dieren blijven over het algemeen goed bewaard en worden dus regelmatig teruggevonden. Hierdoor is er in de wetenschap wat minder aandacht voor de verzamelaars. Dit onderzoek laat hun kant van het verhaal zien en is indrukwekkend. Het laat zien dat deze jagers en verzamelaars niet passief afwachtten wat de natuur ze te bieden had, maar de kennis en de kunde hadden om de natuur ook te manipuleren en er zo alles uit te halen wat erin zat.