Nieuw onderzoek wijst erop dat chimpansees en orang-oetans persoonlijkheden hebben die sterk op menselijke persoonlijkheden lijken.

Wanneer wij dieren dingen zien doen, dan schrijven we ze al snel menselijke eigenschappen toe. Wanneer een hond ons na een berisping met zijn donkere ogen aankijkt, dan kunnen we bijvoorbeeld denken dat hij zich schuldig voelt. Over het algemeen stellen wetenschappers dat het toeschrijven van menselijke eigenschappen aan een organisme dat niet menselijk is, onterecht is. Maar hoe zit dat met mensapen: soorten waar wij mensen toch nauw aan verwant zijn? Onderzoeker Alexander Weiss en zijn collega’s beten zich in dat vraagstuk vast. Hun resultaten publiceerden ze in het blad Animal Behaviour.

Weg met vooroordelen
Eén van de menselijke eigenschappen die we aan dieren kunnen toeschrijven, is persoonlijkheid. En daar gaat het onderzoek van Weiss ook over. De onderzoekers richtten zich op persoonlijkheidskenmerken. Denk bijvoorbeeld aan: dominantie, neuroticisme, openheid voor ervaringen, zorgvuldigheid, goedaardigheid en extraversie. Voor hun studie maakten de onderzoekers gebruik van een experiment waarin mensen orang-oetans en chimpansees hadden beoordeeld. Hierbij hadden de proefpersonen vastgesteld in hoeverre de apen over deze menselijke persoonlijkheidskenmerken beschikten. Vervolgens werd er gekeken in hoeverre de mensen hun eigen ideeën op de apen projecteerden en in hoeverre er dus sprake was van antromorfisme. “Wat we gedaan hebben, is met behulp van een nieuwe statistische methode effecten die geassocieerd worden met de vooringenomenheid van de mensen die de apen beoordeelden, wegnemen,” legt Weiss aan Scientias.nl uit.

WIST U DAT…

Resultaten
Zo ontdekten de onderzoekers dat zelfs nadat deze effecten waren verwijderd, de apen nog steeds een persoonlijkheid leken te hebben die op die van ons mensen lijkt. “Daaruit kunnen we concluderen dat als er vooroordelen bij betrokken zijn, deze klein zijn,” stelt Weiss. “En de enige mogelijke manier om de overeenkomsten (tussen mensen en apen, red.) te verklaren is de bekende ontstaansgeschiedenis en genetische overeenkomsten tussen mensen, chimpansees en orang-oetans.”

Belangrijk
Het onderzoek is heel belangrijk. Ook voor wetenschappers die zich niet met apen, maar met mensen bezighouden. “Studies naar de persoonlijkheid van de mens hebben aangetoond dat de persoonlijkheid in veel aspecten van ons leven heel belangrijk is,” vertelt Weiss ons. “Door de persoonlijkheid in gerelateerde soorten of soorten die in een vergelijkbare omgeving zijn ontstaan te bestuderen, kunnen we de evolutionaire basis van de persoonlijkheid beter begrijpen en begrijpen waarom het deze effecten op ons heeft. Ik denk dat dat op lange termijn ons leven en dat van niet-menselijke primaten kan verbeteren.”

Uit eerdere onderzoeken is ook gebleken dat persoonlijkheid invloed heeft op onze gezondheid. In de toekomst hoopt Weiss verder te onderzoeken hoe de persoonlijkheid van niet-menselijke primaten hun gezondheid beïnvloedt.