Onderzoek onder twaalf astronauten toont aan dat een ruimtereis ervoor kan zorgen dat het hart van vorm verandert. Het wordt iets bolvormiger. En dat kan voor hartproblemen zorgen.

Daarvoor waarschuwt het American College of Cardiology. Het onderzoek heeft wellicht implicaties voor ruimtevaartorganisaties die dromen van een missie naar Mars. Zo’n ruimtevlucht kost al snel anderhalf jaar tijd en kan als we geen maatregelen nemen wel eens (te) veel eisen van het hart.

Onderzoek
De onderzoekers leerden twaalf astronauten aan boord van het ISS om met behulp van een echo-apparaat foto’s van hun hart te maken. Ook voor en na het verblijf in de ruimte werden foto’s van hun hart gemaakt. Uit het onderzoek blijkt dat het hart in de ruimte ongeveer 9,4 procent ronder wordt. Het lijkt erop dat dat tijdelijk is: het hart nam kort nadat de astronauten op aarde waren teruggekeerd weer de ‘oude’ vorm aan.

WIST U DAT…

Spiermassa
De rondere vorm van het hart kan erop wijzen dat het hart in de ruimte minder efficiënt functioneert. Of dat langdurige gevolgen heeft, is nog onduidelijk. “Het hart werkt niet zo hard in de ruimte en dat kan resulteren in verlies aan spiermassa,” stelt onderzoeker James Thomas. “Dat kan serieuze consequenties hebben na terugkeer op aarde, dus kijken we of er maatregelen genomen kunnen worden om dat verlies te voorkomen of tegen te gaan.”

De 9,4 procent rondere harten komen netjes overeen met wat onderzoekers eerder op basis van modellen hadden voorspeld. “De modellen voorspelden de veranderingen die we in de astronauten zagen bijna exact,” bevestigt Thomas. De onderzoekers willen de modellen dan ook gaan gebruiken om een nog beter beeld te krijgen van hoe het hart zich wanneer het onder druk staat, gedraagt. De resultaten van dat onderzoek zijn niet alleen relevant voor astronauten, maar ook voor hartpatiënten hier op aarde. Zo kan het onderzoek resulteren in een trainingsschema voor astronauten waarmee zij hun hart ook in de ruimte gezond kunnen houden. Een vergelijkbaar trainingsschema kan nuttig zijn voor bedlegerigen of mensen met hartfalen.