Afgelopen eeuw hebben we te maken gehad met recordbrekende warme jaren, beginnend in 1937. Deze hitte zou volgens onderzoek nooit hebben plaatsgevonden zonder toedoen van de mens.

Wij mensen zijn – door de invloed die we uitoefenen op het klimaat – de oorzaak van een groot aantal recordbrekend warme jaren op aarde. Maar nu blijkt uit een nieuwe studie dat we al sinds 1937 onze vinger in de pap hebben. In dit Australische onderzoek keken de wetenschappers naar de weersomstandigheden vanaf 1937 en maakten vervolgens een inschatting van hoe de weersomstandigheden zouden zijn geweest zonder de door mensen uitgestoten broeikasgassen. Hiervoor maakten ze gebruik van verschillende klimaatmodellen.

Aerosolen
Aerosolen zijn kleine deeltjes in de lucht. Voorbeelden zijn mist en wolken. Aerosolen hebben een direct en indirect effect op het klimaat. Zo absorberen en weerkaatsen ze aan de ene kant zonnestraling en anderzijds bepalen de hoeveelheid aerosolen in de lucht de grootte van het wolkendek. Hierdoor ontstaat er een koelend effect.

Aerosolen
Het effect dat mensen hebben op klimaatverandering is volgens de onderzoekers voor een lange tijd gemaskeerd geweest door de hoge concentratie aerosolen in de lucht (zie kader). Over de hele wereld wordt er gebruik gemaakt van industriële aerosolen, die zorgen voor een verkoelend effect. Als deze aerosolen uit de atmosfeer verdwenen zijn, warmt de boel weer snel op. De onderzoekers constateerden dat er in de jaren 70 koelere periodes hebben plaatsgevonden in Engeland, Amerika, Europa en Oost-Azië veroorzaakt door aerosolen.

Extreme hitte
De onderzoekers stellen dat de recente hete zomers en jaren niet zouden hebben plaatsgevonden zonder de door mens veroorzaakte klimaatverandering. “Kijk eens om je heen,” zegt Andrew King, één van de Australische onderzoekers. “Overal waar je kijkt, zie dat klimaatverandering zorgt voor hoge temperaturen. En dat wordt steeds erger. De extreem warme jaren zijn zo onnatuurlijk, dat de enige verklaring de door de mens versterkte opwarming van de aarde is.” De wetenschappers zetten de recordbrekende jaren even op een rijtje. De extreme hitte in 1937, 1940, 1941, 1943-44, 1980-1981, 1987-1988, 1990, 1995, 1997-98, 2010 en 2014 zijn allemaal toe te schrijven aan klimaatverandering.

“De extreem warme jaren zijn zo onnatuurlijk, dat de enige verklaring de door mens versterkte opwarming van de aarde is”

Het onderzoek laat verder zien dat de laatste zes recordbrekende warme jaren en de laatste drie recordbrekende warme zomers in Australië zeer waarschijnlijk veroorzaakt zijn door de invloed van mensen op het klimaat. “Australië ligt erg geïsoleerd en is daardoor het enige werelddeel op aarde waar het verkoelende effect van de aerosolen nooit heeft plaatsgevonden,” aldus King. “Hierdoor is de klimaatverandering daar altijd goed zichtbaar geweest.”