Archeologen hebben bewijzen gevonden die erop wijzen dat mensen 13.000 jaar geleden al aan recycling deden. Stenen gereedschappen werden met wat aanpassingen moeiteloos voor andere doeleinden ingezet.

Dat er in het verre verleden wel eens gereedschappen gerecycled werden, viel te vermoeden. Maar bewijs vinden dat dat daadwerkelijk gebeurde, is lastig, zo legt onderzoeker Manuel Vaquero uit. “Om recycling te kunnen bewijzen, moet er onderscheid worden gemaakt tussen twee stadia waar het object doorheen is gegaan: het moment voor het werd veranderd en het moment erna.”

Verbrande resten
En de onderzoekers hebben nu dus bewijs van die twee stadia gevonden. Ze stuitten in Spanje op flink wat verbrande resten die zo’n 13.000 jaar oud waren. “We kozen deze verbrande resten, omdat ze ons op een heel simpele manier kunnen vertellen of ze na blootstelling aan vuur zijn veranderd,” zo stellen de onderzoekers. De objecten waren beschadigd geraakt door het vuur, maar op sommige plekken was die schade weer weggewerkt. Zo konden de onderzoekers precies achterhalen hoe objecten er voordat deze beschadigd raakten door het vuur uitzagen en welke functie ze eerst hadden. Ook konden ze achterhalen welke functie de mensen de door vuur beschadigde objecten daarna gaven.

WIST U DAT…

…in de Middeleeuwen boeken werden gemaakt van afval?

Voor huishoudelijk gebruik
Het onderzoek wijst erop dat recycling zo’n 13.000 jaar geleden veelvuldig voorkwam. Maar: lang niet alle objecten waren geschikt om gerecycled te worden. Zo bleken vooral gereedschappen voor huishoudelijk gebruik regelmatig hergebruikt te worden. Gereedschap voor de jacht (bijvoorbeeld pijlpunten) werden zelden van gerecyclede materialen gemaakt, zo schrijven de onderzoekers in het blad Journal of Archaeological Science. Ook objecten die twee functies hadden, bleken vaak gerecycled te worden. “Dat wijst erop dat een groot deel van deze gereedschappen beschouwd werd als één gereedschap en dat pas later wanneer het object gerecycled werd, de tweede functie werd toegevoegd.”

Recycling had zeker voordelen, zo benadrukken de onderzoekers. Mensen hoefden niet voortdurend op zoek naar nieuwe materialen en konden dus meer tijd in hun kamp doorbrengen. “Ze namen gewoon de producten die door groepen die voor hen in dat gebied leefden, waren achtergelaten.” En ook in tijden van schaarste, was recycling bijzonder nuttig.