PSYCHOLOGIE  Medicijnen tegen depressie – de zogenaamde antidepressiva – nemen niet alleen de depressieve gedachten weg bij mensen, maar zorgen ook voor persoonlijkheidsveranderingen. Een nieuwe onderzoek toont aan dat patiënten minder neurotisch worden. Ook gedragen mensen zich extraverter dan voorheen.

Ruwweg zeven procent van de Amerikaanse volwassenen slikt een antidepressivum. Amerikanen gaven vorig jaar 9,6 miljard dollar uit aan de zogenaamde SSRI’s (selectieve serotonine-heropnameremmers). In Nederland gebruikt driekwart van de 800.000 antidepressivapatiënten SSRI’s. De medicijnen passen de mentale processen op een chemische wijze aan, waardoor negatieve gedachten worden geblokkeerd.

Tijdens het onderzoek werden 240 mensen in drie groepen verdeeld. Al deze mensen hadden normale tot zware depressieve klachten. 120 mensen kregen zestien weken lang de selectieve serotonine-heropnameremmer paroxetine (Paxil). 60 mensen ontvingen cognitieve therapie, maar geen medicatie. De laatste groep kreeg enkele een placebo: suikerpillen.

Veel patiënten in alle drie de groepen gingen er op vooruit. Zij werden een jaar na de psychotherapie of na inname van de medicatie gevolgd.

De patiënten die paroxetine slikten, waren qua persoonlijkheid soms dramatisch veranderd. De mensen met de meest extreme veranderingen, hadden de minste kans op een terugval. De placebo-pillen sloegen ook aan. De depressieve symptomen verdwenen als sneeuw voor de zon. Toch veranderde de onderliggende persoonlijkheden van de patiënten niet. Mensen waarbij een placebo niet aansloeg, kregen na acht weken antidepressiva. Bij cognitieve therapie waren de resultaten hetzelfde als bij de placebo-pillen.

Kunnen mensen met depressieve klachten beter een suikerpil slikken dan een SSRI? Misschien, maar daarvoor moet nog meer onderzoek gedaan worden. Voorlopig geeft psycholoog Tony Z. Tang van de Northwestern universiteit – en schrijver van het onderzoek – één advies: “Psychologen moeten zich richter op langetermijneffecten. Het gaat er niet om dat patiënten ala minute beter worden. Het gaat er om dat een terugval wordt vermeden.” Op dit moment krijgt de helft van de patiënten met opgeloste depressieve klachten na een jaar een terugval.