Experimenten suggereren dat stikstof zich soms uit de met methaan en ethaan gevulde meren weghaast en daarbij ontstaan..bubbels. Heel veel bubbels.

Dat stellen onderzoekers van NASA’s Jet Propulsion Laboratory. Ze baseren zich op experimenten waarbij ze de omstandigheden op het oppervlak van Titan simuleerden.

Stikstof
Uit de experimenten blijkt dat grote hoeveelheden stikstof opgelost kunnen worden in het extreem koude methaan dat op Titan uit de hemel komt vallen en zich in rivieren, meren en zeeën verzamelt. Maar wanneer dat methaan vervolgens geconfronteerd wordt met een verandering in temperatuur of luchtdruk of samenstelling, kan het stikstof het hazenpad kiezen. Het verlaat de oplossing dan heel snel, net zoals koolstof dat doet wanneer je een fles frisdrank opent. Het resultaat? Bubbels!

Bubbels? Dat kan een probleem zijn!

Onderzoekers dromen van een ruimtemissie naar Titan en fantaseren al over een robotische sonde die in een meer van Titan plonst en er vervolgens rond gaat varen. Bubbels in die meren kunnen een bedreiging vormen voor zo’n ‘bootje’.

Mix van ethaan en methaan
Die bubbels kunnen bijvoorbeeld ontstaan als methaan zich mixt met ethaan, zo legt onderozeker Michael Malaska uit. “Onze experimenten tonen aan dat wanneer methaanrijke vloeistoffen zich mengen met ethaanrijke vloestoffen – bijvoorbeeld tijdens een heftige regenbui of wanneer een methaanrivier uitkomt in een ethaanrijk meer – de stikstof minder goed in staat is om in de oplossing te blijven.” Dat methaan- en ethaanrijke vloeistoffen zich wel eens mixen op Titan is niet zo heel vergezocht. Waarnemingen van ruimtesonde Cassini toonden eerder al aan dat de samenstelling van Titans meren en zeeën van plaats tot plaats verschilt. Op sommige plekken domineert het methaan, terwijl elders ethaan overheerst.

Magische eilanden
Wellicht kunnen de bubbels een groot mysterie op Titan oplossen. We hebben het over de zogenoemde ‘magic islands’. Kleine vlekken in zeeën op Titan die op beelden die Cassini van de maan maakte, opduiken en weer verdwijnen (om soms vervolgens opnieuw op te duiken). Onduidelijk is nog wat deze eiland-achtige vlekken zijn. Sommige onderzoekers denken dat het om golven gaat. Maar een andere optie is dat het een verzameling bubbels is.

Hier zie je Ligeia Mare, een zee op Titan. In deze zee is een ‘magic island’ gedetecteerd. Het ontstond ergens tussen 2007 en 2013 en was in 2015 weer een eind weg. Mogelijk gaat het dus om een eilandje ‘bubbels’. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / ASI / Cornell.

Of er daadwerkelijk bubbels in de zeeën van Titan ontstaan en of zij ook verantwoordelijk zijn voor de magic islands kan later dit jaar nog duidelijk worden. Dan scheert Cassini namelijk voor de allerlaatste keer langs Titan. En tijdens die scheervlucht laat de sonde zijn radarbundel over de maan glijden. Als er dan ‘magic islands’ gespot worden, kan hun helderheid verraden of het om bubbels gaat.