mestkever

Hoe weet een mestkever waar deze heen moet? Door naar boven te kijken! Nieuw onderzoek toont aan dat het kleine insect zich zelfs op de donkerste avonden laat leiden door de gloed van de Melkweg.

Dat schrijven onderzoekers in het blad Current Biology. Uit eerdere studies was al gebleken dat vogels de sterren gebruiken om te navigeren. Het is echter voor het eerst dat overtuigend bewijs wordt gevonden dat ook insecten het heelal als navigatiemiddel gebruiken. Sterker nog: het is voor het eerst dat wetenschappers ontdekken dat een dier niet de sterren, maar de Melkweg gebruikt om te navigeren.

Sterrenhemel
“Zelfs tijdens nachten waarin de maan niet te zien is, slagen veel mestkevers er nog steeds in om een recht pad te volgen,” vertelt onderzoeker Marie Dacke. “Dat deed ons vermoeden dat de kevers de sterrenhemel gebruiken om zich te oriënteren.”

WIST U DAT…

Experiment
Maar ja, hoe bewijst u dat? De onderzoekers bestudeerden mestkevers die zich onder de nachthemel verplaatsten en mestkevers die zich verplaatsten terwijl ze de sterrenhemel niet konden zien. De mestkevers hadden allemaal mestballen bij zich. Deze rollen de kevertjes zelf en het is vervolgens zaak dat ze deze in een rechte lijn van de mesthoop wegrollen. Zo voorkomen ze namelijk dat ze rondjes gaan lopen en uiteindelijk weer bij de mesthoop uitkomen, waar andere kevers hun balletjes kunnen stelen. In het eerste experiment (onder de sterrenhemel) waren de mestkevers in staat om hun mestballen langs rechte lijnen te transporteren. Maar in het tweede geval (waarbij de hemel niet zichtbaar was) lukte ze dat niet.

In het planetarium
De onderzoekers zetten nog een experiment op. Nu zetten ze de mestkevers in een planetarium. En ook onder een kunstmatige sterrenhemel wisten de mestkevers hun mestballen in rechte lijnen te transporteren. En dat lukte ze ook als alleen de diffuse gloed van de Melkweg zichtbaar was. Dat laatste is volgens de onderzoekers logisch: de hemel is bedekt met sterren, waarvan de meesten waarschijnlijk niet helder genoeg zijn om door de kevers te worden waargenomen. Vandaar dat ze ook met de zwakke gloed van de Melkweg uit de voeten (moeten) kunnen.

Grote vraag is natuurlijk: is de mestkever de enige die tot dit opmerkelijke gedrag in staat is? Of zijn er misschien meer insecten die dit kunnen? De onderzoekers weten het nog niet. Er zouden andere insecten met dezelfde vaardigheden kunnen zijn. Maar het is ook heel goed mogelijk dat de mestkever de enige is die hiertoe in staat is, want het kevertje is nu eenmaal best bijzonder. “Van mestkevers weten we dat ze de zon, de maan en het patroon van gepolariseerd licht dat rond deze lichtbronnen ontstaat om hun mestballen in rechte lijnen te rollen.” De mestkevers laten zich daarbij zo sterk door het heelal leiden, dat ze naar het land eigenlijk niet kijken. “Voor zover wij weten is dit het enige dier met een kompassysteem dat de extra oriëntatiepunten die het land kan bieden, negeert.”