onderzoek

De jonge aarde werd gebombardeerd met meteorieten. En die meteorieten voorzagen onze planeet wellicht van een extra dosis vitamine B3. Dat stellen onderzoekers. Hun studie onderschrijft de theorie die stelt dat het ontstaan van leven op aarde mede mogelijk werd gemaakt door meteorieten die belangrijke moleculen die in de ruimte waren ontstaan naar de aarde brachten.

Onderzoekers trekken hun conclusies nadat ze stukjes van acht verschillende koolstofrijke meteorieten bestudeerden. De hoeveelheid vitamine B3 in de meteorieten liep uiteen van 30 tot 600 deeltjes per miljard. “We ontdekten een patroon,” vertelt onderzoeker Karen Smith. “Minder vitamine B3 werd ontdekt in meteorieten die afkomstig waren van planetoïden die sterker door vloeibaar water beïnvloed waren. Een mogelijkheid is dat deze moleculen vernietigd werden tijdens langdurig contact met vloeibaar water.”

Geen sprake van besmetting
De onderzoekers sluiten uit dat de ontdekte vitamine B3 afkomstig is van aards leven en op de één of andere manier op de meteorieten is beland nadat deze op aarde arriveerden. Eén van de argumenten die ze daarvoor aanvoeren is de samenhang tussen de hoeveelheid vitamine B3 in meteorieten en de mate waarin de planetoïden waar deze van afkomstig zijn door water zijn beïnvloed. Daarnaast troffen de onderzoekers naast vitamine B3 nog verwante moleculen aan die dezelfde chemische formule hebben, maar waarbij de atomen net iets anders geordend zijn en die niet door levende wezens gebruikt worden. Als de vitamine B3 op aarde, door toedoen van levende wezens ontstond, zou men deze verwante moleculen niet hebben aangetroffen. Want levende wezens produceren alleen de stofjes die ze nodig hebben.

Waarom is vitamine B3 belangrijk voor het leven op aarde?

Vitamine B3 wordt ook wel nicotinezuur genoemd en is een voorloper van nicotinamide adenine dinucleotide, een molecuul dat een cruciale rol speelt in de stofwisseling en hoogstwaarschijnlijk al heel oud is.

Ontstaan
Wetenschappers denken dat het zonnestelsel ontstond toen een wolk van met daarin gas, stof en ijs instortte. Samengebald stof en ijs groeide uit tot kometen en planetoïden. Een aantal daarvan botste tegen elkaar aan en vormde objecten ter grootte van de maan en groeide uiteindelijk zelfs uit tot planeten. Voor de totstandkoming van vitamine B3 moeten we teruggaan naar de wolk waaruit het zonnestelsel is ontstaan. Deze wolk werd bekogeld met straling, afkomstig van nabijgelegen sterren, maar ook verre exploderende sterren en consumerende zwarte gaten. Die straling kan chemische reacties in de wolk tot stand gebracht hebben die leidden tot de totstandkoming van moleculen zoals vitamine B3. De onderzoekers voerden ook laboratoriumexperimenten uit waarbij ze de omstandigheden in de interstellaire ruimte nabootsten. Ze toonden zo aan dat het mogelijk is dat vitamine B3 op ijskorreltjes ontstaat.

Nuttig
De onderzoekers willen zeker niet beweren dat alle vitamine B3 op aarde afkomstig is uit de ruimte. “Het is altijd moeilijk om de waarde van meteorieten als het gaat om het ontstaan van leven vast te stellen,” erkent Smith. “Uit eerder onderzoek bleek bijvoorbeeld dat vitamine B3 op de jonge aarde geproduceerd kon worden. Maar het is mogelijk dat een extra bron van vitamine B3 (in de vorm van meteorieten, red.) nuttig was.”

De onderzoekers hopen in de toekomst nog meer onderzoek te doen naar de oorsprong van vitamine B3. Zo willen ze hun experimenten onder omstandigheden die vergelijkbaar zijn met de omstandigheden in de interstellaire ruimte herhalen. Alleen willen ze nu nog primitievere bouwblokken gebruiken en kijken of vitamine B3 ook dan kan ontstaan.