Nieuw onderzoek suggereert dat het methanol ontstaat door chemische reacties in de ruimte.

Als er buitenaards leven te vinden is in ons zonnestelsel, waar gaan we het dan aantreffen? Misschien wel op Enceladus. De maan van Saturnus wordt gezien als één van de betere kandidaten voor buitenaards leven. Voornamelijk doordat onder de dikke ijskap van de maan een vloeibare oceaan schuilgaat. Door scheuren in de dikke ijskap wordt water uit die oceaan de ruimte in geslingerd.

Organische moleculen
Recent gaven onderzoekers ruimtesonde Cassini opdracht om door die waterpluimen heen te vliegen. En in die pluimen ontdekte de sonde organische moleculen, waaronder methanol. Een belangrijke ontdekking. Want organische moleculen zijn cruciaal voor het leven zoals wij dat kennen. “Recente ontdekkingen dat ijzige manen aan de rand van ons zonnestelsel vloeibare oceanen en ingrediënten voor leven herbergen, biedt opwindende mogelijkheden voor hun leefbaarheid,” stelt onderzoeker Emily Drabek-Maunder. Maar wijst de aanwezigheid van bijvoorbeeld methanol er daadwerkelijk op dat Enceladus leefbaar is?

WIST JE DAT…

Heel veel methanol
Die conclusie moeten we vooral niet te snel trekken, vindt Drabek-Maunder. Ze baseert zich op nieuwe waarnemingen met de IRAM 30-meter-radiotelescoop. Met behulp van deze telescoop ontdekte ze onverwacht grote hoeveelheden methanol rond Enceladus. “Onze resultaten suggereren dat het methanol gecreëerd is door verdere chemische reacties die ontstonden zodra de waterpluim de ruimte in werd geslingerd, waardoor het onwaarschijnlijk is dat het een indicatie is voor leven op Enceladus.”

Voorzichtigheid is geboden
Maar hoe is deze enorme hoeveelheid methanol die nu rond Enceladus gespot is dan precies ontstaan? Mogelijk is deze geproduceerd door een gaswolk die door Enceladus is uitgestoten en vervolgens in Saturnus’ magnetisch veld vast is komen te zitten. “Observaties zijn niet altijd helder,” stelt onderzoeker Dave Clements. “Om onze resultaten te kunnen interpreteren, hadden we de schat aan informatie nodig die Cassini over Enceladus’ omgeving verzameld heeft. Dit onderzoek suggereert dat enige voorzichtigheid geboden is wanneer we verslag doen van de aanwezigheid van moleculen die geïnterpreteerd kunnen worden als bewijs voor leven.”

Later dit jaar zal Cassini – de enige ruimtesonde die momenteel rond Saturnus cirkelt en de gasreus en zijn manen kan bestuderen – in de atmosfeer van Saturnus duiken. Dan komt een einde aan een missie die bijna 20 jaar heeft geduurd. Vanaf dat moment zullen we – in ieder geval voorlopig – alleen meer over Enceladus te weten kunnen komen door de maan te bestuderen met telescopen die op aarde of nabij de aarde staan. Het goede nieuws is dat onderzoekers met deze studie aangetoond hebben dat het mogelijk is om moleculen rond Enceladus vanaf de aarde te detecteren. “Maar om de complexe chemie van deze ondergrondse oceanen te kunnen begrijpen, moeten we meer directe observaties hebben van toekomstige ruimtesondes die dwars door Enceladus’ pluimen vliegen,” benadrukt Drabek-Maunder.