Sommige microben kunnen groeien onder de omstandigheden zoals we die waarschijnlijk op de maan aantreffen.

Het is een vraag die veel onderzoekers bezighoudt: waar gaan we buitenaards leven vinden? Enceladus – een maan van Saturnus – lijkt daarbij een goede kanshebber. De maan heeft een dikke ijskorst, maar daaronder bevindt zich een vloeibare oceaan. Bovendien bevat de maan verschillende elementen – waaronder koolstofdioxide en moleculair waterstof – die microben kunnen gebruiken om te groeien. Kortom: er zijn verschillende aanwijzingen dat micro-organismen het aardig zouden kunnen doen op Enceladus. Maar is dat ook echt zo?

Omstandigheden
Om die vraag te kunnen beantwoorden, moet je natuurlijk niet alleen kijken naar wat microben nodig hebben, maar ook hoe ze reageren op de omstandigheden waarin ze op Enceladus zouden moeten leven. En dat hebben onderzoekers nu gedaan. Ze richtten zich daarbij op methanogenen: microben die energie opwekken door koolstofdioxide en moleculair waterstof te gebruiken en daarbij methaan produceren. De onderzoekers kweekten drie soorten methanogenen in het lab, waarbij deze blootgesteld werden aan de omstandigheden zoals we die op Enceladus verwachten (zo bootsten de onderzoekers bijvoorbeeld de druk op Enceladus na).

We hebben nu een heel goede reden om op Enceladus op zoek te gaan naar sporen van deze microben

Groei
Eén van de microben – Methanothermococcus okinawensis genoemd – bleek prima te kunnen groeien en ook volop methaan te produceren, zelfs in de aanwezigheid van stoffen die de groei van andere methanogenen afremt (denk aan formaldehyde of koolstofmonoxide). Bovendien tonen de onderzoekers aan dat er op Enceladus waarschijnlijk voldoende moleculair waterstof aanwezig is om deze microben van energie te kunnen voorzien. De resultaten onderschrijven het idee dat micro-organismen zoals methanogenen in theorie kunnen gedijen op Enceladus. En daarmee hebben we een heel goede reden om op Enceladus op zoek te gaan naar sporen van deze microben. Je moet dan bijvoorbeeld denken aan door hen geproduceerd methaan.

Op de zuidpool van Enceladus zijn verschillende geisers te vinden die ijsdeeltjes, waterdamp en organische stoffen de lucht in slingeren. Zo ontstaat een enorme pluim die ruimtesonde Cassini vorig jaar nog fraai vereeuwigde. Een analyse van die pluim heeft aangewezen dat deze methaan bevat. En een deel ervan kan in theorie dus door microben zijn geproduceerd, zo schrijven de onderzoekers. Maar we weten dat op dit moment niet zeker, omdat methaan ook vrij kan komen tijdens niet-biologische processen.