Wetenschappers hebben ontdekt dat de mier uitzonderlijk goed kan ruiken. De mier blijkt vier tot vijf keer meer geurreceptoren te hebben dan elk ander insect. Waarschijnlijk stellen die extra receptoren de mieren in staat om hun heel ingewikkelde sociale samenlevingen te vormen.

De zijderups heeft 52 eiwitten die verschillende geuren kunnen opvangen. Fruitvliegen tellen er 61. Muggen hebben er tussen de 74 en 158. De bij telt er 174. Maar de mier spant toch echt de kroon met 400 van deze receptoren.

ORs
De onderzoekers bestudeerden de mieren Camponotus floridanus en Harpegnathos saltator. De reukzin van insecten – en dus ook van mieren – is onder te verdelen in drie groepen: ORs, dat zijn receptoren die verschillende geurende stoffen en feromonen kunnen opmerken. GRs: receptoren die in staat zijn om onderscheid te maken tussen verschillende geuren en op sommige feromonen reageren. En IRs: receptoren die op verschillende giffen reageren. De mieren bleken vooral meer ORs te hebben, de hoeveelheid GRs en IRs is vergelijkbaar met die van andere insecten.

WIST U DAT…

Ingewikkelde samenleving
De onderzoekers hopen dat deze nieuwe ontdekking kan helpen om ze een beter beeld te geven van de mier. Zo verbazen wetenschappers zich nog altijd over de bijzonder complexe samenleving van de mier. Mieren hebben in die samenleving elk hun eigen taken. Ook zijn ze (samen) in staat om complexe problemen op te lossen. Het geheim? Communicatie tussen mieren. Het is al enige tijd bekend dat die communicatie plaatsvindt met behulp van chemische stofjes. “Dus het is een heel redelijke aanname om te stellen dat de enorm uitgebreide vaardigheid om geuren te detecteren, mieren in staat stelt om zo’n ingewikkelde sociale organisatie te vormen,” vertelt onderzoeker Laurence Zwiebel.

Samenleving
De ORs van beide mierensoorten bleken onderling nog wel te verschillen. Dat is logisch: de twee mierensoorten verschillen sterk van elkaar. C. floridanus leeft bijvoorbeeld in grote groepen met een koningin die alle vruchtbare eitjes produceert. De andere mierensoort leeft in kleinere groepen en in deze groepen kunnen ook werkers nageslacht op de wereld zetten.

Vrouwtjes en mannetjes
Ook bleken er verschillen te zijn tussen de hoeveelheid ORs van mannetjes en de hoeveelheid ORs van vrouwtjes. Mannetjes hebben slechts één derde van de ORs die bij vrouwtjes werden aangetroffen. “De belangrijkste rol van de mannetjes is de bevruchting van de eitjes, dus we nemen aan dat de ORs die mannetjes hebben en die vrouwtjes niet hebben, waarschijnlijk gericht zijn op het detecteren van feromonen die door de koningin worden geproduceerd,” legt onderzoeker Xiaofan Zhou uit.

De onderzoekers benadrukken dat hun studie nog maar het begin is. Ze willen uiteindelijk achterhalen wat de mier allemaal kan ruiken en hoe deze op verschillende geuren reageert.