De beroemdste meteorenzwerm is vanavond in al zijn glorie aan de nachtelijke hemel te aanschouwen. Ga jij ook kijken?

De Perseïden zijn ieder jaar zichtbaar in de maand augustus. Het is de beroemdste meteorenzwerm, omdat de meteoren erg helder zijn. En ook vanavond kunnen we ons weer opmaken voor spektakel. Want de omstandigheden zijn dit jaar bijzonder gunstig.

Wat zijn Perseïden?
Elke zomer trekt de aarde door de Perseïden-meteorenzwerm. Dit is een wolk van stofdeeltjes achtergelaten door de komeet Swift-Tuttle. Doordat de aarde in haar baan om de zon door de puinwolk beweegt, zien wij deze meteorenzwerm ieder jaar rond dezelfde datum. De Perseïden kenmerken zich door hun helderheid en snelheid, en incidenteel nalichtende sporen. De Perseïden zijn vernoemd naar het sterrenbeeld Perseus, waar de ‘vallende sterren’ vandaan lijken te komen. Dit sterrenbeeld staat bij ons ‘s nachts hoog boven de noordoostelijke horizon.

Het kaartje toont de sterrenhemel in noordoostelijke richting op 12/13 augustus om 3:45 uur. De balk onderin is de horizon. De (gele) cirkel geeft de radiant aan, waar de meteoren vandaan lijken te komen; de sporen stellen meteoren voor (schematisch). De blauwe lijntjes geven de sterrenbeelden aan; de naam is in ieder sterrenbeeld vermeld. Linksonder is de (steel)pan in de Grote Beer te herkennen, midden-boven het W-vormige sterrenbeeld Cassiopeia. Afbeelding: hemel.waarnemen.com

Meer over komeet Swift-Tuttle
Swift-Tuttle werd in 1862 ontdekt en doet er zo’n 133 jaar over om een rondje om de zon te voltooien. De laatste keer dat de komeet het binnenste van ons zonnestelsel bezocht, was in 1992. De komeet is met een omvang van 26 kilometer behoorlijk groot.

Vanavond kunnen we de indrukwekkende Perseïdenregen aanschouwen. De meteoren zullen dan met meer dan 200.000 kilometer per uur voorbij razen. Tegen het einde van de nacht, tussen 3 en 4 uur, kunnen we zo’n 70 meteoren per uur te zien, zo voorspelt sterrenkundige Marc van der Sluis van hemel.waarnemen.com. Ook in de komende nachten zullen er nog ongeveer 50 ‘vallende sterren’ per uur zichtbaar zijn.

Vallende sterren
Hoewel meteoren in de volksmond ook wel vallende sterren worden genoemd, hebben de lichtflitsjes die je langs de hemel ziet schieten eigenlijk helemaal niets met sterren te maken. De lichtflitsjes ontstaan doordat ruimtepuin – vaak niet groter dan een zandkorrel – ongeveer 100 kilometer boven ons hoofd in de aardatmosfeer belanden. Door de hoge snelheden wordt de omringende lucht rond zo’n gruisdeeltje gecomprimeerd, verhit en aan het gloeien gebracht. En zo ontstaat het lichtflitsje dat wij vanaf de aarde zien.

Bijzonder gunstig
De Perseïdenzwerm valt dit jaar bijzonder gunstig. Dit komt volgens Van der Sluys doordat het maximum slechts twee uur vóór het optimale tijdstip in de ochtend plaatsvindt. Ook is de maan nauwelijks verlicht, waardoor deze niet stoort. Deze omstandigheden zijn vrij zeldzaam: zo gebeurt dit gemiddeld maar een keer in de tien jaar. De laatste keer dat de astronomische omstandigheden zo gunstig waren, was in 1997; de volgende keer is over acht jaar.

Ben je van plan te kijken? Om de meteoren zelf waar te nemen is geen speciale apparatuur nodig. Zo zijn de meteoren met het blote oog te zien vanaf een onbewolkte en donkere plek. Het is verstandig om een plekje op te zoeken met weinig lichtvervuiling, want hoe donkerder de omgeving is, hoe beter je de meteoren kunt zien. Veel plezier!