Een speciale onderzoekscommissie heeft nagedacht over hoe zo’n missie eruit moet zien en wat de waarde ervan is.

En daar is een fraai rapport uitgerold dat je hier in zijn geheel kunt lezen (maar dat we in dit artikel natuurlijk even bondig voor je samenvatten). Het rapport is inmiddels aangeboden aan NASA.

Buitenaards leven
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie droomt van een missie naar Europa. En dat is ook niet zo gek, want Jupiters maan Europa is waarschijnlijk de beste plek om op zoek te gaan naar buitenaards leven. De maan bezit – hoogstwaarschijnlijk – een ondergrondse oceaan waarin de omstandigheden prettig genoeg zijn voor het ontstaan en in stand houden van levende wezens.

Aangenomen wordt dat onder de 25 kilometer dikke laag ijs die Europa rijk is een vloeibare oceaan te vinden is. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

SDT
Kortom: Europa is waarschijnlijk de spannendste maan die ons zonnestelsel rijk is en NASA wil er naartoe. Maar is dat haalbaar? Is onderzoek ter plaatse werkelijk waardevol? En wat moeten we daar dan precies gaan onderzoeken? En welke instrumenten hebben we daar dan voor nodig? Over dat soort vragen heeft een Science Definition Team (kortweg SDT) zich nu gebogen. Het resulteert in een fraai rapport waar je hart waarschijnlijk wat sneller van gaat kloppen, want een missie naar Europa wordt nu wel erg concreet!

Zo zou een lander op Europa eruit kunnen zien. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech.

Lander
In het rapport presenteren de onderzoekers een conceptmissie die bestaat uit een Europa Lander. Deze zou – door de schadelijke straling die het oppervlak van de maan bombardeert – tussen de 20 en 40 dagen actief kunnen zijn. In die korte periode zouden de instrumenten aan boord van de lander drie doelen moeten nastreven:
– Zoeken naar sporen van leven op Europa
– Ter plekke de leefbaarheid van de maan vaststellen
– De kenmerken van het oppervlak en de omstandigheden onder het oppervlak vaststellen voor toekomstige missies naar de maan.
Welke instrumenten moeten er dan mee om deze doelen na te kunnen streven? Nou, je moet dan onder meer denken aan instrumenten die microbiële cellen en organische stoffen op kunnen sporen. Met dergelijke instrumenten zouden we leven aan moeten kunnen treffen als het op Europa net zo overvloedig voorkomt als op één van de meest extreme en verlaten plaatsen op aarde: het Vostokmeer.

Grote waarde
Dat een dergelijke missie van grote waarde is, staat buiten kijf. “De missie zou onze kennis over Europa als waterwereld – zelfs als we geen overtuigende sporen van leven vinden – enorm vergroten en de basis leggen voor toekomstige robotische exploratie van Europa.”

Europa. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / DLR.

Uitdagingen
Het klinkt allemaal heel eenvoudig, maar we moeten wel bedenken dat dit een baanbrekende missie is. We zijn nog nooit op Europa geweest. En we hebben op een ander hemellichaam dan de aarde nog nooit direct gezocht naar leven. Ook de ‘planetaire protectie’ is een puntje van aandacht. Bij een bezoek aan een potentieel leefbaar hemellichaam moeten we natuurlijk oppassen dat we dit hemellichaam niet ‘besmetten’ met microben afkomstig van de aarde. Want die microben kunnen later onterecht aangezien worden als ‘Europees leven’ en/of schadelijk zijn voor eventuele levensvormen op Europa. Aangezien Europa gezien wordt als de beste kandidaat voor buitenaards leven in ons zonnestelsel, is planetaire protectie tijdens deze missie zeer belangrijk. Het betekent dat daarvoor protocollen moeten worden ontwikkeld en zeer goed nagedacht moet worden over methoden om besmetting te voorkomen.

Discussie
Al met al moet er dus nog veel werk verzet worden, maar lijkt een missie naar Europa absoluut de moeite waard. Of deze ook werkelijkheid wordt, is afwachten. De komende maanden zal er uitgebreid over het rapport gediscussieerd worden.

Ook de Europese ruimtevaartorganisatie werkt aan een missie naar Europa. Lees er hier meer over.

Dat we Europa binnenkort wel van iets dichterbij gaan bekijken, staat vast. Aan het begin van het volgende decennium wil NASA een ruimtesonde in een baan rond Jupiter plaatsen. Deze ruimtesonde zal 45 scheervluchten langs Europa maken. Tijdens die scheervluchten onderzoekt de sonde de leefbaarheid van de maan door te kijken naar diens samenstelling en de kenmerken van de ijslaag en de veronderstelde oceaan daaronder. Ook zal de ruimtesonde detailfoto’s maken van het oppervlak. Die kunnen dan eventueel weer gebruikt worden om een landingsplek te kiezen voor de Europa Lander.