Mensen moeten er niet aan denken dat hun moeder toekijkt terwijl ze seks hebben, maar voor bonobo’s is dat heel anders. De apensoort kan er zelfs baat bij hebben, zo blijkt uit onderzoek. Wanneer moeder toekijkt terwijl de bonobo op de versiertoer gaat, is de kans dat de aap een goede sekspartner krijgt aanzienlijk groter.

Over het algemeen geldt bij de bonobo’s: het mannetje met de hoogste status, scoort het vaakst. De meeste mannetjes brengen maar liefst negentig procent van hun tijd in de nabijheid van moeder door. Omdat die band zo sterk is, vroegen wetenschappers zich af welke invloed deze heeft op het seksleven van de bonobo.

Met of zonder moeder
Ze bestudeerden 30 wilde bonobo’s in Congo en hielden met name de volwassen en jongvolwassen apen goed in de gaten. Wanneer de apen op zoek gingen naar een vrouwtje en hun moeder daarbij niet meenamen, was het de aap met de hoogste status die de meeste sekspartners had. Hij nam veertig procent van alle vrijpartijen voor zijn rekening. Gingen de moeders van de apen mee, dan deed de aap met de hoogste status een stuk slechter en was hij bij slechts 25 procent van de vrijpartijen betrokken.

Onduidelijk
De aanwezigheid van de moeder veranderde de hiërarchie onder de mannetjes niet, maar maakte toch een groot verschil. De wetenschappers weten niet precies waarom. Wellicht worden de meer vruchtbare vrouwtjes door de aanwezigheid van de moeder aangetrokken. Primatoloog Frans de Waal was niet bij het onderzoek betrokken, maar denkt de resultaten wel te kunnen verklaren. Hij noemt de bonobo’s “moederskindjes” en vermoedt dat de mannetjes die onderaan de hiërarchie bungelen, proberen mee te liften op de status van hun moeder.

Primatoloog Alan Dixson vindt het logisch dat intelligente dieren zoals de bonobo’s manieren hebben ontwikkeld om ondanks hun lagere status een vrouwtje te kunnen krijgen. De inzet van hun moeder is briljant bedacht. Voor moeder heeft dat natuurlijk ook voordelen: om haar DNA door te kunnen geven, zijn kleinkinderen nodig. Het is echter onduidelijk of de mannetjes met die intentie een vrouwtje zoeken of eerder gewoon op zoek zijn naar een ‘onenightstand’.