Goede voornemens hebben een grotere kans van slagen als je ze slim formuleert.

Stoppen met roken. Minder snoepen. Het zijn bekende goede voornemens. Net zo bekend is dat het lastig is om ze lang na 1 januari te handhaven. Voor wie ook dit jaar toch een poging wil doen, hebben wetenschappers nu een gouden tip. Breng je goede voornemen net iets anders onder woorden.

Hoe dan?
In het blad PLOS One tonen onderzoekers aan dat goede voornemens waarin mensen beloven af te rekenen met een bepaalde gewoonte – bijvoorbeeld: roken – niet zo’n grote kans van slagen hebben. Een grotere kans van slagen hebben de goede voornemens waarin mensen juist beloven om een nieuwe gewoonte te omarmen.


“Met iets beginnen is gemakkelijker dan met iets stoppen,” vertelt professor Per Carlbring aan Scientias.nl. “Want als je met iets nieuws begint, heb je een beter idee van wat je moet doen.”

Andere formulering
Het onderzoek suggereert dan ook dat het slimmer is om je goede voornemens – juist als je met iets wilt stoppen – net iets anders te formuleren. “In veel gevallen kan het opnieuw formuleren van je goede voornemen zeker werken,” aldus Carlbring. Hij illustreert dat met een voorbeeldje. Stel: iemand wil stoppen met snoepen en zo wat gewicht kwijtraken. Dan kan diegene zich voornemen om simpelweg geen snoep meer te eten. “Maar je zult waarschijnlijk succesvoller zijn als je zegt: ‘Ik ga een paar keer per dag fruit eten’,” aldus Carlbring. “Je vervangt de snoepjes dan door iets gezonds, wat waarschijnlijk betekent dat je gewicht gaat verliezen én je goede voornemen kunt houden. Je kunt een gewoonte niet zomaar uitwissen, maar je kunt deze wel vervangen door iets anders.”

Het onderzoek
Carlbring en collega’s baseren hun conclusies op misschien wel het meest grootschalige onderzoek dat ooit naar goede voornemens is gedaan. Ze volgden 1066 mensen die aan het eind van 2017 een goed voornemen formuleerden. De proefpersonen werden in drie groepen opgedeeld. De eerste groep ontving geen steun bij het handhaven van hun goede voornemens. De tweede groep een beetje steun – in de vorm van extra vervolggesprekken, een email met daarin meer informatie over de uitdagingen waar ze voor konden komen te staan en hoe ze deze het hoofd konden bieden en een familielid of vriend die ze gedurende het jaar in hun goede voornemen moest steunen. De mensen in de derde groep ontvingen dezelfde steun als de tweede, maar daarnaast nog wat extra emails met daarin oefeningen die hun kans van slagen moesten vergroten. Alle proefpersonen werden in januari, juni en december nog eens naar hun goede voornemens gevraagd.


Hoewel de onderzoekers verwacht hadden dat de proefpersonen die de meeste steun ontvingen, ook het best in staat zouden zijn om hun goede voornemens te houden, liet de studie iets heel anders zien. “Het maakte als het om hun goede voornemens ging niet veel uit of de proefpersonen steun kregen of niet,” aldus Carlbring. Wat wel een verschil maakte, was de manier waarop mensen hun goede voornemen formuleerden. De goede voornemens waarin mensen beloofden om een nieuwe gewoonte te omarmen, waren daarbij veel succesvoller dan de goede voornemens waarin mensen beloofden om een oude gewoonte af te zweren.

Extra tips
Naast het slimmer formuleren van goede voornemens, heeft Carlbring nog wel meer tips voor mensen die zich er ook dit jaar weer aan willen wagen. “Denk eerst echt goed na over waarom je iets wilt veranderen, zodat je vanaf het begin gemotiveerd bent. Daarna zou mijn suggestie zijn om het SMART-principe erop los te laten.” Hierbij denk je niet alleen goed na over je doelstelling, maar ook over de haalbaarheid ervan en wanneer je doelstelling dan precies als ‘behaald’ beschouwd kan worden. “En tenslotte moet je er eigenlijk een vriend bij betrekken die je kan coachen.”

Hoewel het vasthouden aan goede voornemens – zelfs als je ze net iets anders formuleert – toch een hele opgave is, gaat Carlbring het zelf dit jaar weer proberen. “Mijn eigen goede voornemen voor 2021 is om elke dag met een nieuw persoon te spreken; werken vanuit huis heeft ertoe geleid dat ik wat sociaal geïsoleerd ben geraakt en me een beetje te comfortabel ben gaan voelen in mijn eigen sociale netwerk.” Wie vergelijkbare of juist heel andere ambities heeft, doet er volgens Carlbring goed aan om deze ook met ingang van 2021 na te gaan jagen. “Goede voornemens zijn belangrijk en hebben – onterecht – een wat slechte reputatie gekregen, terwijl ze toch positieve en belangrijke veranderingen in het leven van mensen kunnen stimuleren. Als je jouw gedrag wilt veranderen, dan is het aanbreken van een nieuw jaar daar een goed moment voor.”