thermometer

Om klimaatverandering onder controle te houden, mag de wereldwijde temperatuur niet meer dan 2 graden Celsius hoger komen te liggen dan in pre-industriële tijden. Maar onderzoekers stellen nu dat die doelstelling levensgevaarlijk is.

Onderzoekers van UC San Diego noemen de doelstelling ‘misleidend’. Hoewel het idee leuk is – de doelstelling is heel concreet en mensen kunnen zich er dus iets bij voorstellen – is het eigenlijk een heel slechte manier om aan te geven hoe slecht de aarde er werkelijk voor staat. “Wetenschappelijk gezien zijn er betere manieren dan de stijging van de wereldwijde temperatuur om de druk waar het klimaatsysteem dankzij ons mee te maken heeft te meten,” zo schrijven de onderzoekers in het blad Nature. Ze wijzen erop dat die temperatuur sinds 1998 niet meer zo sterk stijgt en “er een beperkt direct verband is tussen die temperatuur en de entiteiten die overheden en bedrijven direct kunnen controleren.”

Excuus voor luie politici
Maar er schuilt nog een gevaar in de twee graden-doelstelling. “Omdat het heel vastberaden klinkt en de toekomstige opwarming van de aarde betreft heeft de 2 graden Celsius-doelstelling politici in staat gesteld om te doen alsof ze actie ondernemen, terwijl ze in feite heel weinig gedaan hebben. Doen alsof ze dit onbereikbare doel najagen, stelt overheden bovendien in staat om de massale aanpassingen aan klimaatverandering die zo noodzakelijk zijn, te negeren.”

Andere aanpak
De twee graden Celsius-doelstelling is dus niet zo geschikt om na te jagen. Zo weten we bijvoorbeeld dat ongeveer 93 procent van de extra warmte op aarde momenteel in de oceanen verdwijnt. Daarvan zien we niets terug in de oppervlaktetemperatuur (waar de 2 graden Celsius-doelstelling mee samenhangt), maar de warmteopslag in de oceanen heeft wel degelijk gevolgen op lange termijn. Maar waar moeten we dan naar kijken om te achterhalen hoe de aarde ervoor staat en wat we daaraan kunnen gaan doen? Nou, bijvoorbeeld de concentratie broeikasgassen in de atmosfeer. “Patiënten begrijpen dat dokters bepaalde dingen in de gaten moeten houden – bloeddruk, hartslag, BMI – om ziektes te voorkomen en zorg te bieden. Een vergelijkbare strategie is nu nodig voor de planeet.”

“Een temperatuurdoel vertelt landen niet wat ze moeten doen om dat te bereiken,” zo concluderen de onderzoekers, ook al erkennen ze dat een brede draagkracht voor klimaatmaatregelen het beste gerealiseerd kan worden door de kwestie te versimpelen. Maar niet door ons te richten op een beperkte temperatuurstijging. “Wanneer diplomaten onderhandelen om een temperatuurdoelstelling vast te stellen, dan weten ze niet waar ze voor tekenen.”