gefragmenteerde herinnering

U heeft uw lijf hard nodig om u die mooie lentedag van gisteren te kunnen herinneren. Dat blijkt uit nieuw onderzoek. Het is voor het eerst dat onderzoekers aantonen dat er een verband is tussen de perceptie van ons lichaam en onze vaardigheid om nieuwe informatie op te slaan.

Zweedse onderzoekers verzamelden 84 gezonde studenten en lieten ze lezen over vraaggesprekken of vraaggesprekken ondergaan. Tijdens twee van die vraaggesprekken zaten de proefpersonen ‘gewoon’ in hun eigen lichaam. Tijdens twee andere vraaggesprekken, creëerden de onderzoekers de illusie dat de proefpersonen buiten hun eigen lichaam traden. Dat deden ze met behulp van een bril die een virtuele realiteit liet zien. Die bril droegen de proefpersonen ook wanneer ze in hun lichaam zaten en vraaggesprekken ondergingen, alleen toonde deze dan de realiteit, in plaats van een virtuele realiteit. Na een week kwamen de proefpersonen terug en testten de onderzoekers hoeveel zij zich nog van de vraaggesprekken konden herinneren. De proefpersonen kregen vragen over wat er gebeurd was, in welke volgorde dingen gebeurd waren en hoe ze zich daarbij voelden. Andere proefpersonen ondergingen een hersenscan terwijl ze herinneringen aan het experiment ophaalden.

WIST U DAT…

…we onze beste herinneringen aanmaken voor onze 25e verjaardag?

Resultaten
Uit het onderzoek blijkt dat de proefpersonen aanzienlijk meer moeite hadden om zich de vraaggesprekken die ze ondergingen terwijl ze buiten hun lichaam traden, te herinneren. Dat was het geval ondanks dat ze bij de gebeurtenissen de week ervoor dezelfde emoties ervoeren als tijdens vraaggesprekken waarbij ze wel in hun eigen lichaam bleven. De hersenscans gaven meer duidelijkheid. “Toen ze probeerden te herinneren wat er gebeurde tijdens de vraaggesprekken waarbij ze uit hun eigen lichaam leken te stappen, nam de activiteit in de hippocampus, in tegenstelling tot wanneer ze andere herinneringen ophaalden, af,” vertelt onderzoeker Henrik Ehrsson. “Maar we zagen wel activiteit in de frontale kwab, dus ze deden wel moeite om zich dingen te herinneren.”

Verklaring
De onderzoekers denken de resultaten wel te kunnen verklaren. Ze stellen dat het onderzoek aantoont dat er een nauw verband is tussen herinneringen en de ervaring van ons lichaam. Ons brein creëert continu een ervaring: de ervaring van ons eigen lichaam in de ruimte om ons heen. Het brein doet dat door input van alle zintuigen te verwerken. Wanneer we een herinnering aanmaken, is het de taak van de hippocampus om al die informatie te bundelen tot één herinnering die we vervolgens voor langere tijd opslaan. Wanneer we het idee hebben dat we uit ons lichaam stappen, wordt de opslag van herinneringen verstoord en creëert het brein een gefragmenteerde herinnering.

De onderzoekers hopen dat de studie ons meer inzicht kan geven in geheugenverlies dat samenhangt met psychiatrische aandoeningen als een posttraumatisch stresssyndroom, borderline en psychoses.