fabriek

We moeten nog voor het einde van deze eeuw de fossiele brandstoffen helemaal afzweren. Tot die conclusie komt het klimaatpanel van de VN, het IPCC in een nieuw rapport. Alleen zo kunnen we de klimaatverandering binnen de perken houden.

Het Intergovernmental Panel on Climate Change trekt die conclusies in het ‘Synthesis Report‘ dat gisteren is vrijgegeven. Het rapport vat al het onderzoek dat recentelijk door honderden wetenschappers is uitgevoerd krachtig samen in de vorm van een heldere visie op de toekomst van het klimaat op onze planeet. Die toekomst ziet er nog wat somber uit. Maar het goede nieuws is dat we daar verandering in kunnen brengen. Onder meer door tegen het jaar 2100 de fossiele brandstoffen helemaal te hebben afgezworen.

Noodklok
Het rapport luidt de noodklok. Zo bevestigt het dat klimaatverandering wereldwijd merkbaar is en dat de veranderingen die we wereldwijd zien hun weerga in ieder geval in de recente geschiedenis niet kennen. “Onze assessment toont aan dat de atmosfeer en de oceanen opgewarmd zijn, de hoeveelheid sneeuw en ijs afneemt, de zeespiegel stijgt en de concentratie koolstofdioxide toegenomen is tot een niveau dat we in ieder geval in de afgelopen 800.000 jaar niet gezien hebben,” vertelt onderzoeker Thomas Stocker.

Schuldige
Het rapport wijst ook met grotere zekerheid dan voorgaande rapporten een schuldige aan. Zo stelt het dat de uitstoot van broeikasgassen en andere antropogene (door mensen veroorzaakte) factoren de belangrijkste krachten zijn achter de opwarming die we sinds de tweede helft van de vorige eeuw zien plaatsvinden.

“We hebben de middelen om klimaatverandering te beperken. Het enige wat we nodig hebben is de wil om te veranderen”

Verandering
Maar er is ook goed nieuws. Zo benadrukt het rapport dat het zeker nog niet te laat is. Het is namelijk vrij simpel. Hoe sterker wij het klimaat verstoren, hoe groter de risico’s zijn. Als we bijvoorbeeld broeikasgassen blijven uitstoten, warmt de aarde nog verder op en zullen alle componenten van het ingewikkelde aardse klimaatsysteem langdurig veranderen. En daarmee wordt de kans op wijdverspreide en ernstige klimaatproblemen (denk aan droogte, overstromingen, etc.) die de natuur en onze samenleving op zijn grondvesten kunnen doen trillen, groter. Om de effecten van klimaatverandering te beperken, moeten we dus het effect dat wij op klimaatverandering hebben, beperken. “We hebben de middelen om klimaatverandering te beperken,” benadrukt R.K. Pachauri. “Er zijn veel oplossingen die de economische groei en menselijke ontwikkeling niet in de weg staan. Het enige wat we nodig hebben is de wil om te veranderen.” Onderzoeker Youba Sokona voegt toe: “Het is technisch haalbaar om de overstap te maken naar een economie die weinig koolstof uitstoot. Maar wat we missen zijn een geschikt beleid en geschikte instellingen. Hoe langer we wachten met het ondernemen van actie, hoe meer het kost om ons aan klimaatverandering aan te passen en klimaatverandering te bestrijden.”

Kosten
Zo’n overstap op een fossiele brandstoffenvrije economie is natuurlijk niet zonder risico. Het vraagt om investeringen en is – in het begin – misschien zelfs wel even een stapje terug in plaats van een stapje vooruit. Het IPCC erkent dat de schattingen van de kosten van het beperken van de klimaatverandering sterk uiteenlopen. Toch denkt het panel dat de wereldwijde economische groei door dergelijke maatregelen niet in gevaar komt. Wanneer we op de oude voet doorgaan, zal de consumptie – deze geeft een goed beeld van de economische groei – in de 21e eeuw naar verwachting met 1,6 tot 3 procent groeien. Wanneer we de ambitieuze maatregelen die getroffen moeten worden om klimaatverandering te beperken, gaan implementeren, zou die groei slechts 0,05 percentagepunten afnemen. “In vergelijking met de op handen zijnde risico’s van de onomkeerbare effecten die klimaatverandering heeft, zijn de risico’s van het beperken van klimaatverandering handelbaar,” stelt Sokona. Pachauri wijst erop dat daarbij nog geen rekening is gehouden met de voordelen die een beperking van de uitstoot op lange termijn zal hebben. Zo zal het naar verwachting de gezondheid van mensen bevorderen, waardoor de kosten van de gezondheidszorg weer dalen.

We kunnen klimaatverandering dus beperken. Maar haast is geboden, zo benadrukt het rapport. Wanneer we de klimaatverandering tegen redelijke kosten willen beperken tot maximaal twee graden Celsius zullen snel maatregelen moeten worden getroffen. Heel concreet zal de uitstoot tussen 2010 en 2050 wereldwijd met 40 tot 70 procent moeten dalen. En tegen het jaar 2100 moet de uitstoot zelfs nul zijn.