Astronomen hebben nabij een zonachtige ster, op zo’n 41 lichtjaar van de aarde, een superaarde aangetroffen die zich in de leefbare zone bevindt. De planeet gaat de boeken in als de dichtstbijzijnde planeet die mogelijk bewoonbaar is en zich bij een zonachtige ster bevindt.

De planeet draagt de naam HD 40307g en is te vinden rond de ster HD 40307. Het is druk bij de ster: in totaal draaien er zes planeten omheen. Daarmee is dit het derde bekende zonnestelsel met zes planeten. Het is echter voor het eerst dat in zo’n drukbevolkt systeem ook een planeet wordt aangetroffen die zich in de leefbare zone bevindt.

Het complete systeem, met de ster en de zes planeten. Op deze afbeelding is goed te zien dat de baan van HD 40307g de planeet soms dicht bij de ster brengt en deze soms wat verder van de zon verwijdert. Wellicht heeft de planeet hierdoor seizoenen. Afbeelding: PHL.UPR.edu / november 2012.

Drie nieuwe planeten
De ster HD 40307 was de wetenschap al bekend. Datzelfde geldt voor drie van de zes planeten eromheen. Maar nu hebben astronomen nog drie planeten rondom de ster ontdekt, waaronder HD 40307g. Laatstgenoemde planeet is zeker zeven keer massiever dan de aarde.

WIST U DAT…

…zich in het heelal mogelijk veel meer leefbare exoplaneten bevinden dan gedacht?

Zonlicht
De planeet bevindt zich op een afstand die astronomen zeer geschikt achten voor het ontstaan of voorkomen van leven. Niet te dicht bij de ster, zodat eventueel water op de planeet niet verdampt. Maar ook niet te ver weg, zodat eventueel water op de planeet niet bevriest. De planeet ontvangt waarschijnlijk gemiddeld ongeveer 67 procent van het zonlicht dat onze planeet dagelijks toegezonden krijgt.

Temperatuur
Het is nog onduidelijk hoe de atmosfeer van HD 40307g eruit ziet, maar als deze vergelijkbaar is met die van de aarde, kunnen de temperaturen op de planeet wel eens rond de negen graden Celsius liggen. Zo is het natuurlijk niet altijd: de planeet kent waarschijnlijk ook extremen, doordat de baan die deze rond de ster trekt niet cirkelvormig is en de planeet zich dus soms aanzienlijk verder van de ster bevindt dan op andere momenten. De astronomen vermoeden dan ook dat het op de planeet bij vlagen ook -17 of 52 graden Celsius kan worden. Een belemmering voor het ontstaan of voorkomen van leven hoeft dat niet te zijn, zo benadrukken ze. Er zijn de wetenschap genoeg complexe levensvormen bekend die zulke temperaturen prima aankunnen.

Alle mogelijk bewoonbare planeten op een rij. Afbeelding: PHL @ UPR Arecibo (phl.upr.edu).

HD 40307g heeft – door simpelweg ontdekt te worden – een plekje veroverd in de Planetary Habitability Laboratory’s Habitable Exoplanets Catalog. Daar bevindt de planeet zich in goed gezelschap van nog zes andere mogelijk bewoonbare planeten. Als we deze planeten rangschikken op basis van de mate waarin ze op de aarde lijken, zou HD 40307g op een mooie vierde plaats komen. Het is dan ook een planeet waar de wetenschap zeer in geïnteresseerd is. Nader onderzoek moet uitwijzen of de planeet echt zo leefbaar is als deze zich door onze telescopen voordoet.