Wetenschappers van de universiteit van Washington hebben mogelijk de allereerste dinosaurus ontdekt. Het beest is ongeveer zo groot als een labrador en wijst erop dat de dino’s al zo’n tien tot vijftien miljoen jaar eerder dan gedacht ontstonden.

De dino heeft de naam Nyasasaurus parringtoni gekregen. “Als het niet de eerste dinosaurus is, dan is het het meest nabije familielid (van de dinosaurus, red.) dat we tot op heden gevonden hebben,” vertelt onderzoeker Sterling Nesbitt.

Zuiden

Kunnen we dan uit deze vondst afleiden dat de eerste dino’s in Tanzania ontstonden? De onderzoekers willen zo ver niet gaan. Ze wijzen erop dat de wereld er in de tijd van N. parringtoni heel anders uitzag. De continenten zoals we die nu kennen, vormden samen één landmassa: Pangea. Tanzania maakte deel uit van het zuidelijk deel van Pangea. De vondst zou er dus enkel op kunnen wijzen dat de dino op de zuidelijke continenten evolueerde.

Tanzania
Onderzoekers vonden de resten van N. parringtoni al in de jaren ’30 van de vorige eeuw in Tanzania terug. Nu zijn de botten grondig onderzocht. De onderzoekers moesten het daarbij doen met één bot van een bovenarm en zes wervels. Maar op basis daarvan konden ze al heel wat conclusies trekken. Zo zou N. parringtoni twee tot drie meter lang zijn geweest, tussen de twintig en zestig kilo hebben gewogen en ongeveer een meter hoog zijn geweest.

Botten
Maar er is meer. “We kunnen uit het botweefsel afleiden dat Nyasasaurus veel botcellen en bloedvaten had,” vertelt onderzoeker Sarah Werning. “In levende dieren zien we alleen zoveel botcellen en bloedvaten in dieren die snel groeien, zoals sommige zoogdieren of vogels. Het botweefsel van Nyasasaurus is precies wat we van een dier in deze positie op de stamboom van de dinosaurussen zouden verwachten.” Nyasasaurus is een perfecte overgangsvorm. “Het botweefsel laat zien dat Nyasasaurus net zo snel groeide als andere primitieve dinosaurussen, maar niet zo snel als de latere exemplaren.”

De bovenarm van N. parringtoni. Rechts ziet u een dwarsdoorsnede van het bot. Afbeelding: © Natural History Museum.

Belangrijk
De vondst is heel belangrijk. “Nyasasaurus en zijn leeftijd hebben belangrijk implicaties, ongeacht of deze taxonomische groep een dinosaurus of het meest nauw verwante familielid van de dinosaurus is,” legt Nesbitt uit. “Het bevestigt dat dinosaurussen veel eerder evolueerden dan verwacht en verwerpt het idee dat de diversiteit onder dinosaurussen pas in Laat-Trias ontstond. (…) Dinosaurussen maken gewoon onderdeel uit van de diversificatie van de archosauria (de dominante landdieren van zo’n 250 tot 200 miljoen jaar geleden, waaronder ook krokodillen vallen), een explosie van nieuwe vormen, kort na de Perm-extinctie.”

Blijkbaar liepen er dus reeds in Midden-Trias dinosaurussen rond. “150 jaar lang hebben mensen gesuggereerd dat er Midden-Trias-dinosaurussen moeten zijn, maar al het bewijs ervoor was dubbelzinnig.” Zo baseerden sommige onderzoekers de conclusie dat reeds in het Midden-Trias dinosaurussen rondliepen op de vondst van voetafdrukken. “Maar we weten nu dat andere dieren uit die tijd een vergelijkbare voetafdruk hadden.” Met N. parringtoni is er eindelijk ondubbelzinnig bewijs dat de lijn der dino’s reeds in Midden-Trias ontstond: zo’n tien tot vijftien miljoen jaar eerder dan gedacht.