stofwolk

Vorig jaar scheerde een stofrijke wolk langs het zwarte gat in onze Melkweg. Astronomen komen nu met de beste beelden die ooit van de wolk zijn gemaakt, op de proppen. Ze suggereren dat de wolk een jonge ster bevat.

Wetenschappers ontdekten enkele jaren geleden dat de gas- en stofwolk G2 op het zwarte gat in onze Melkweg afkoerste. Simulaties toonden aan dat de wolk rakelings langs het zwarte gat zou scheren en mogelijk helemaal, maar in ieder geval deels in het zwarte gat zou verdwijnen. In mei 2014 was de afstand tussen het zwarte gat en de stofrijke wolk het kleinst. Wetenschappers zaten op het puntje van hun stoel. Maar hun voorspellingen kwamen gek genoeg niet uit. G2 overleefde de ontmoeting met het zwarte gat. En dat suggereerde dat dit geen gewone stofrijke wolk was. Maar wat was het dan wel?

Details
Wetenschappers komen nu met de meest gedetailleerde beelden die ooit van de stofrijke wolk zijn gemaakt, op de proppen. Die beelden kunnen ons meer vertellen over hoe G2 in elkaar steekt.
Uit de waarnemingen blijkt allereerst dat de wolk de ontmoeting met het zwarte gat heeft overleefd en niet erg is uitgerekt. Bovendien is de wolk nog heel compact.

Op de afbeelding
Op de afbeelding bovenaan dit artikel zie je de stofwolk (van links naar rechts) in 2006, 2010, 2012 en in de maanden februari en september 2014. De kleuren vertellen meer over de beweging van de wolk. Rood betekent dat het object van ons vandaan beweegt. Blauw betekent dat de wolk naar ons toe beweegt. Het zwarte gat is aangeduid met een rood kruisje.

Zwart gat
Verder blijkt uit de waarnemingen dat de activiteit van het zwarte gat in onze Melkweg niet groter is dan anders. Dat wijst erop dat de aanvoer van materie die door het zwarte gat wordt aangetrokken niet verstoord is door de aankomst van materie afkomstig van G2.

Ster
Dat de stofrijke wolk bestand is tegen de enorme krachten in het directe gebied rond het zwarte gat, wijst erop dat dit geen ‘gewone’ los rondzwervende gaswolk is. Waarschijnlijk is in de wolk een compact object met een zware kern te vinden. De onderzoekers denken dat het gaat om een jonge ster die bezig is om materie uit zijn omgeving aan te trekken.

“We hebben alle recente gegevens bekeken, met name die van de periode in 2014 waarin de dichtste nadering tot het zwarte gat plaatsvond,” stelt onderzoeker Andreas Eckart. “We kunnen niet bevestigen dat het object significant uitgerekt is. Het gedraagt zich bepaald niet als een kernloze stofwolk. We denken dat het een in stof gehulde jonge ster moet zijn.”