vostokmeer

Russische wetenschappers hebben in het Vostokmeer bacteriën teruggevonden. En in ieder geval één soort lijkt helemaal nieuw te zijn voor de wetenschap. Een bijzondere vondst!

Tientallen jaren zijn de Russen er al druk mee: het Vostokmeer. Het meer bevindt zich nabij de Zuidpool, onder een 3500 meter dik pak ijs en is – door dat ijs – al vele miljoenen jaren van de buitenwereld afgesloten. De afgelopen jaren hebben de Russen met engelengeduld door het ijs geboord, net zolang tot ze het meer bereikten. Vervolgens verzamelden ze enkele monsters in het meer en analyseerden die.

Databank
Uit die analyses blijkt nu voorzichtig dat zich in het meer leven bevindt. De onderzoekers vonden namelijk bacterieel DNA terug. Ze doken in de databanken wereldwijd om te achterhalen om welke bacterie het ging. Maar de bacteriesoort blijkt in geen enkele databank voor te komen.

Nieuw
Het DNA van de bacterie kwam nooit voor meer dan 86 procent overeen met het DNA van andere, ons bekende bacteriën. Het is een veelbetekenend percentage. Als het DNA voor minder dan 90 procent overeen komt met DNA van andere soorten, wijst dat erop dat het om een nieuwe soort gaat. “We noemen het ongeïdentificeerd en ongeclassificeerd leven,” vertelt onderzoeker Sergei Bulat aan het Russische staatspersbureau Ria Novosti. Want het lijkt niet alleen om een nieuwe levensvorm te gaan: de levensvorm is bovendien niet onder te brengen in één van de bestaande groepen micro-organismen.

Meer onderzoek
De onderzoekers zetten hun studie voort. Meer onderzoek is hard nodig om de voorzichtige resultaten die nu naar buiten zijn gebracht, te bevestigen.

Opvallend
De mededeling dat nu bacteriën – en mogelijk zelfs een nieuwe levensvorm – in het Vostokmeer is aangetroffen, is opvallend. In oktober 2012 moesten de Russen nog bekend maken dat ze geen leven in het Vostokmeer konden vinden. Er waren wel microben in het verzamelde water aangetroffen, maar dat waren er zo weinig dat het aannemelijk was dat deze niet uit het meer afkomstig waren, maar door het boren op die diepte zijn beland.

Overigens zijn de Russen niet de enigen die boren naar leven onder het dikke pak ijs op Antarctica. Eind vorig jaar deden ook de Britten een poging. Die mislukte. En de Amerikanen bestudeerden begin dit jaar het subglaciale meer Whillans. In februari werd duidelijk dat zij levende bacteriën uit het meer hadden weten te halen: een primeur.

UPDATE: Enkele dagen na het verschijnen van dit artikel maakte hoofdonderzoeker Vladimir Korolyov bekend dat er toch geen nieuwe levensvorm in het meer is aangetroffen. De onderzochte monsters zouden ‘vervuild’ zijn, oftewel besmet zijn met bacteriën afkomstig uit het boorgat, het laboratorium of mensen. Pas als er zuivere monsters zijn verzameld kunnen onderzoekers echt conclusies gaan trekken, zo onderstreept Korolyov.