New Horizons spotte in 2015 een groot hart op het oppervlak van Pluto. Dit verrasten velen. Het westelijke deel van het hartvormige gebied ligt iets lager. Is het een krater? Onderzoekers schrijven in een paper in Nature dat Pluto’s korst door het gewicht van het ijs mogelijk is ingedeukt.

Het westelijke deel van de hartvormige Tombaugh Region wordt ook wel Sputnik Planum genoemd. Professor Douglas Hamilton van de universiteit van Maryland en zijn collega’s hebben een computermodel gemaakt van de vorming van Sputnik Planum. “Het verschil tussen mijn model en andere modellen is dat ik aantoon dat de ijskap al vroeg is ontstaan”, zegt Hamilton. “Het bassin onder de ijskap ontstond later. Niet door een meteorietinslag.”

Ijsvlakte nabij de evenaar
Het heeft allemaal te maken met de vreemde stand van Pluto. De rotatieas van Pluto staat in een hoek van 120 graden op het baanvlak van de dwergplaneet rond de zon. Pluto doet 248 jaar over een rondje om de zon. Gemiddeld genomen zijn de noordpool en de zuidpool van Pluto niet de koudste plekken, maar juist de regio’s op dertig graden noorderbreedte en dertig graden zuiderbreedte. Ijs vormt zich hier sneller. Het is dan ook niet gek dat er een gigantische ijsmassa is gevormd op 25 graden noorderbreedte: Sputnik Planum.

“De polen op Pluto zijn zelfs de warmste plekken op de dwergplaneet, gezien over 248 aardse jaren”, vertelt Hamilton aan Space.com. “Het lijkt misschien alsof dit niet klopt, maar wiskunde ligt niet. Dat is gewoon hoe het is.”

Deukje door flink gewicht
De ijsvlakte vertraagde de rotatie van Pluto en kwam uiteindelijk op de achterkant van Pluto te zitten. Daarmee bedoelen we de zijde die vanaf Charon (de grootste maan van Pluto) niet te zien is. De ijsvlakte werd op een bepaald moment zo zwaar, dat de onderliggende korst werd ingedeukt. Dit kan, want de ijskap van Sputnik Planum is twee tot drie kilometer dik. Dit betekent dat minimaal 0,03% van Pluto’s totale gewicht daar op het oppervlak ligt.

Oceaan: wel of niet?
Als de hypothese van Hamilton klopt, dan heeft Pluto waarschijnlijk geen ondergrondse oceaan. Vooralsnog is het niet duidelijk welke theorie juist is.