antarctica

Amerikaanse onderzoekers hebben in een meertje dat al vele jaren door een 800 meter dik pak ijs van de buitenwereld is afgesloten, mogelijk levende microben gevonden. En dat is een primeur.

De onderzoekers bestudeerden het subglaciale meer Whillans. Ze boorden door een 800 meter dik pak ijs heen en haalden enkele watermonsters boven. Dat was al een hele prestatie: nog nooit waren onderzoekers erin geslaagd om schone monsters uit een subglaciaal meer op Antarctica te halen.

Het gebied waar de onderzoekers aan de slag gingen. Afbeelding: WISSARD.org.

Het gebied waar de onderzoekers aan de slag gingen. Afbeelding: WISSARD.org.

Leven
De monsters zijn de afgelopen dagen geanalyseerd en nu melden de onderzoekers dat ze er leven in hebben aangetroffen. In de monsters vonden de onderzoekers namelijk levende microben terug. “Ik denk dat het veilig is om te stellen dat het subglaciale meer onder de Whillans Ice Stream een microbiële verzameling bevat die in dit donkere en koude gebied groeit,” vertelt onderzoeker John Priscu aan National Geographic.

Voorzichtig
Het lijkt goed om nog even een slag om de arm te houden: nader onderzoek moet namelijk aantonen of deze eerste resultaten kloppen. Zo is het niet ondenkbaar dat de bacteriën die de onderzoekers hebben aangetroffen door de boor van het oppervlak van Antarctica zijn meegevoerd en zo in de monsters zijn beland. Maar die kans lijkt klein: de Amerikanen namen tal van maatregelen om een dergelijke ‘besmetting’ te voorkomen. Zo beschikte de boor over een filtersysteem en een systeem dat bacteriën met behulp van UV-licht doodt.

De onderzoekers maakten ook beelden onder het ijs. Hier ziet u de bodem van het meer dat overduidelijk bedekt is met tal van sedimenten. Foto: Dr. Alberto Behar / JPL / ASU / NSF / NASA.

De onderzoekers maakten ook beelden onder het ijs. Hier ziet u de bodem van het meer dat overduidelijk bedekt is met tal van sedimenten. Foto: Dr. Alberto Behar / JPL / ASU / NSF / NASA.

Russen en Britten
Als de resultaten overeind blijven, is het voor het eerst dat in een meer onder het ijs op Antarctica leven is aangetroffen. Eerder boorden de Russen op Antarctica al naar leven, vooralsnog zonder resultaat. Ook de Britten deden een poging, maar die mislukte.

Wetenschappers stellen wel eens dat het landschap onder het ijs op Antarctica één van de laatste gebieden op aarde is waar we ons nog geen realistische voorstelling van kunnen maken. Dit onderzoek helpt ons om een beter beeld van deze ‘final frontier’ op aarde te krijgen. En uiteindelijk zou het ons zelfs een beter beeld kunnen geven van gebieden op andere hemellichamen. Zo zijn er bijvoorbeeld genoeg manen die met een dikke laag ijs bedekt zijn. Als er op aarde leven mogelijk is onder ijs, behoort dat op die plekken wellicht ook tot de mogelijkheden. En zo kan de zoektocht naar leven op extreme plekken op aarde wel eens bijdragen aan de zoektocht naar buitenaards leven.